ABD’nin Nükleer Anlaşmadan Çekilmesinin Ekonomik Sonuçları

EKONOMİ 30.05.2018
Murat Aslan Ekonomi Koordinatörü

İslam Devrimi sonrasında meydana gelen bazı olaylar, İran ile Batılı ülkeler (özellikle de ABD) arasında soğuk bir dönemin başlamasına neden olmuştur.

İslam Devrimi sonrasında meydana gelen bazı olaylar, İran ile Batılı ülkeler (özellikle de ABD) arasında soğuk bir dönemin başlamasına neden olmuştur. İslam Devrimi’nden günümüze kadar geçen 39 yıllık sürede İran’a, ABD tarafından çok sayıda ve farklı kapsamlarda yaptırımlar uygulanmıştır. ABD, İran’a uyguladığı yaptırımlara uluslararası meşruiyet kazandırmak için çabalasa da 2006 yılına kadar bunda çok başarılı olamamıştır. 2006 yılına kadar ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırım mekanizması ABD iç hukuk sisteminin bir parçası olarak değerlendirilebilir. 2002 yılında İran’ın nükleer faaliyetlerinin bir kısmının gizli ve barışçıl olmayan bir amaca yönelik olduğu yönünde iddialar uluslararası toplumu harekete geçirmiştir. Bu bağlamda İran’ın nükleer silah geliştirmeye yönelik faaliyette bulunduğu iddiasıyla 2006 yılı sonrasında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) nezdinde İran’a ekonomik yaptırımlar uygulama kararı alınmıştır. BMGK yaptırımlarının devreye girmesiyle İran artık ABD merkezli tek taraflı yaptırımların odağı olmaktan çıkıp dinamik ve çok aktörlü bir uluslararası odak hâline gelmiştir. Nitekim BMGK’nin 2006-2010 arası dönemde aldığı yaptırım kararlarının uygulanmasında AB, Çin, Rusya ve diğer birçok ülkenin ortak tavır sergilemesi “İran’a ekonomik yaptırım” düşüncesinin uluslararası alanda meşrulaşmasına neden olmuştur. Bunun yanı sıra 2010-2012 arası dönemde AB ve ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımların etkinliğinin arttırılması için aldığı bir dizi tedbir, İran ekonomisini nefes alamaz hâle getirmiştir.