Fecr Film Festivali Tartışmalarla Başladı

Turgay Şafak Koordinatör, Toplum ve Kültür

Bu yıl 38. düzenlenen Fecr Film Festivali Ukrayna uçağının “yanlışlıkla” düşürülmesi sebebiyle bazı yönetmen, oyuncu ve yapımcıların protestolarının gölgesinde başladı.

1982 yılından bu yana her yıl Tahran’da düzenlenen Fecr Film Festivali İran sineması açısından oldukça önemlidir. Bu yıl 38. kez düzenlenen festival öncesinde Ukrayna Havayollarına ait uçağın İran hava savunma sistemi tarafından “yanlışlıkla” düşürülmesinin itiraf edilmesinin ardından bazı yönetmen ve oyuncular tarafından festival protesto edildi. Ünlü yönetmen Mesud Kimyai, bu yıl festival kapsamında seyirciyle buluşacak “Kan Oldu” filmini festivalden çektiğini duyurdu. Bunun üzerine filmin yapımcısı Cevad Nevruzbeygi yaptığı açıklamada, Kimyai’nin beyanatına tepki göstererek filmin çekilmesinin artık söz konusu olmadığını, Kimyai’nin isterse en iyi yönetmen branşındaki müsabakadan çekilebileceğini söyledi.

Festivale bir diğer tepki, Oscar ödüllü “Satıcı” filminin baş rol oyuncusu Terane Alidusti’den geldi. Alidusti sosyal medya hesabından yaptığı açıklamasında, “Fecr Film Festivali’ne altı yıldır konuk olarak dahi katılmadım, bu sene yedinci yıl olacak. Diğer sinemacı arkadaşlarımın da sinemayla ilgili olmayan bu propaganda organizasyonunun mahiyetinin farkına varmış olması sevindiricidir.” dedi. Filmlerinin festivalin yarışma bölümünde değerlendirmesini istemeyen oyuncu ve yapımcılar da itirazlarını dile getirdi.

Öte yandan bazı oyuncular ise festivalden çekilmenin ve protesto etmenin mantıklı bir açıklamasının olmadığını dile getirdi. “Satıcı” filminde Terane Alidusti’nin rol arkadaşı olan Şahab Hüseyni, şahsi Instagram hesabından yaptığı uzun açıklamayla festivalden filmini çekenleri ve protesto amacıyla organizasyona katılmayanları eleştirdi. Şahab Hüseyni kaza hadisesinin üzücü olduğunu ancak hislerimizle hareket etmek yerine düşünerek ve akıllıca hareket etmek gerektiğini, Fecr Film Festivali’nin ne adına, kim tarafından organize edildiğine bakmaksızın ülkedeki en önemli sinema organizasyonu olduğunu vurguladı. Ayrıca festivali eleştirenlerin “bazı şahsi hesapları olduğunu” iddia etti. Hüseyni, mesajının sonunda birlik ve beraberlik çağrısı yaparak hem halkı hem de sinema camiasının kutuplaşmasının zararlı sonuçlar doğuracağını dile getirdi. Diğer taraftan İran’daki önemli sinema platformlarından biri olan caffecinema.com ise bu yıl festival haberlerine yer vermeyeceğini duyurdu.

Bütün bu tartışmalar, festivalin mahiyeti hakkında bazı spekülasyonlara yol açmış olsa da festival daha önceden ilan edilen takvime göre düzenlenecek. Festivalin ulusal bölümü 1-10 Şubat tarihleri arasında, uluslararası bölüm ise 16-24 Nisan tarihleri arasında gerçekleşecek.

Festival kapsamında bu yıl, Kristal Simurg için yarışacak yerli filmler şunlardır:

1- Atabay, Yönetmen: Niki Kerimi
2- Abadan 11, 81, Yönetmen: Mehrdad Hoşbaht
3- O Gece, Yönetmen: Kuruş Ahari
4- Yağmuru Tutulmuş Bulut, Yönetmen: Mecid Berziger
5- Post, Yönetmen: Behmen Behramerk
6- Tuman, Yönetmen: Murtaza Ferşbaf
7- Huruç, Yönetmen: İbrahim Hatemikiya
8- İyi, Kötü, Hafifmeşrep 2: Gizli Ordu, Yönetmen: Peyman Kasımhani
9- Hurşid, Yönetmen: Mecid Mecidi
10- Kan Oldu, Yönetmen: Mesud Kimyai
11- Ceviz Ağacı, Yönetmen: Muhammed Hüseyin Mehdeviyan
12- İki Hayat, Yönetmen: Borzu Niknejad
13- Fitne Günü, Yönetmen: Behruz Şuaybi
14- Sıfır Günü, Yönetmen: Said Melikan
15- Üç Tadımlık Zindan, Yönetmen: Saman Salur
16- Masal Şehri Sineması, Yönetmen: Keyvan Ali Muhammedi
17- Kelebekleme Yüzme, Yönetmen: Muhammed Kart
18- Popüler (Pulp Fiction), Yönetmen: Suheyl Bayraki
19-  Beyaz İneğin Kasidesi, Yönetmen: Behtaş Sanaiha
20- Temiz Suda ölmek, Yönetmen: Nevid Mahmudi
21- Kemik İliği, Yönetmen: Hamid Rıza Kurbani
22- Korkuyorum, Behnam Behzadi

Fecr Film Festivali’nin ulusal bölümünde yarışacak yönetmenler arasında Mecid Mecidi, İbrahim Hatemikiya ve Mesud Kimyai gibi eski kuşak yönetmenlerin yanında yeni nesil yönetmenler de yer almakta. İran-Irak Savaşı’nı anlatan filmlerin yönetmeni olarak bilinen Hatemikiya en son DEAŞ hakkındaki filmiyle festivale katılmıştı. Bu yönüyle Hatemikiya, bağımsız sinema eleştirmenleri tarafından hükûmet yanlısı olmakla suçlanmaktadır. Mecid Mecidi ise klasikler arasına giren yapıtı “Cennet’in Çocukları” filmine benzer bir eserle yarışmaktadır. Festivalin resmî internet sitesinin haberine göre filmlerin halk gösterimlerinin biletlerinin tamamına yakını satışa çıkmasının ardından ilk yarım saatte tükenmiştir. Son olarak henüz başlamadan İran’daki sanat ve sinema camiasını ikiye bölen festival, sona erdikten sonra da tartışmaları beraberinde getireceğe benziyor.

Fecr Film Festivali, Şahab Hüseyni, Terane Alidusti, İran Sineması

Modern İran’ın Mimarlarından Muhammed Ali Furuği

Turgay Şafak

Kaçarların son döneminden II. Pehlevi Dönemi’ne kadar İran siyasetinde bulunan Muhammed Ali Furuği, modern İran’ın inşasında merkezî role sahip önemli aydınlardan biridir.