Haftalık Basın Özeti 11-17 Şubat 2017 (23-29 Behmen 1395)

BASIN ÖZETİ 20.02.2017
Editör Editör

Geçtiğimiz Hafta İran Basınında Öne Çıkan Haberler

İran ile Türkiye Arasında Yeni Sınır Kapıları Açılacak

TBMM genel kurulunda İran ile Türkiye arasında yeni sınır kapılarının açılmasına dair kanun tasarısı kabul edildi. Tesnim Haber Ajansı’nın haberine istinaden kanun tasarısına göre, uluslararası yolcu, eşya ve araç trafiğinde kullanılacak güzergâh sayısını arttırmak amacıyla, Dilucu-Maku Kara Hudut Kapısı ve Kapıköy-Razi Kara Hudut Kapısı faaliyete geçirilecek. Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli, bu anlaşma için İran'da görüşmeler yapacak. Teknik heyetler İran'da gerekli görüşmeleri yaptığını, anlaşmanın çok önemli olduğunu, Gürbulak kapısından daha kısa ve daha kullanışlı bir yol olduğunu, Türk ve İran firmalarına açık olacağını belirtti.

Türkiye-İran Ticaret İlişkileri

Türkiye ile İran arasındaki ticaret ve yatırım ilişkileri 2016 yılında olduğu gibi 2017 yılında da devam ediyor. 2016 ticaret verilerine göre Türkiye’nin İran’a yönelik ihracatı %36 arttı. İki ülke arasındaki tercihli ticaret anlaşması kapsamındaki ürün sayısının arttırılması için çaba sarf ediliyor. Bunun yanı sıra 2017 yılının başlamasıyla da iki ülke arasındaki hareketlilik giderek artıyor. Pek çok Türk şirket gibi BİM (Birleşik Mağazalar AŞ.) de İran pazarına girme yönünde adımlar attığını ve İran'ın perakende pazarındaki fırsatları ve yatırım potansiyelini belirlemek için pazarlama araştırmaları başlatma izni almak üzere olduğunu açıkladı. İran ve Türkiye arasındaki potansiyeli diğer ülkelere kıyasla daha fazla olduğunu açıklayan DEİK Türk-İran İş Konseyi Başkanı Bilgin Aygül önümüzdeki hafta bu alanda önemli bir faaliyet gerçekleştirileceğini söyledi. DEİK ve Türk-İran İş Konseyi 25 Şubat tarihinde İran’da Türk ve İranlı yatırımcılarla bir araya getirecek. Bilgin bu toplantı sayesinde iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım hacminin artacağını vurguladı. Taşıt Araçları ve Yan Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Alper Kanca, İran'ın başkenti Tahran'da düzenlenen 4'üncü İran Uluslararası Otomotiv Endüstrisi Konferansı'na katıldı. Kanca, Türkiye'deki otomotiv sektörünün nükleer anlaşma sonrası İran'la ilişkilerin geliştirilmesi konusunda iş birliğine hazır olduklarını söyledi. Bu minvalde önemli bir adım TBMM’den geldi. Türkiye ile İran arasında uluslararası yolcu, eşya ve araç trafiğinde kullanılacak güzergâh sayısını arttırmak amacıyla, Dilucu-Maku Kara Hudut Kapısı ve Kapıköy-Razi Kara Hudut Kapısı olmak üzere iki yeni sınır kapısının açılmasını ön gören kanun tasarısı TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

Ahvaz Halkının Su ve Elektrik İsyanı

İran’ın Huzistan vilayetinin Ahvaz şehrinde bir taraftan kum fırtınaları diğer taraftan yağışlar nedeniyle halk bir süredir elektrik ve su sıkıntısı çekiyor. Ahvaz halkı seslerini yetkililere duyurabilmek için 13 Şubat Pazartesi günü valilik ve kaymakamlık önünde toplandılar. Her yağıştan sonra derelerin taşmasıyla ortaya çıkan elektrik kesintileri ve pazar akşamı meydana gelen kesintilerin sabaha kadar giderilememiş olması şehirde hayatı felç etti. Huzistan vilayetinin bazı şehirlerinde ise okullar tatil edildi.

İranlılar İnternetten Ne kadar Yararlanıyorlar?

Bilgi ve İletişim Teknolojileri’nin internet kullanımı alanında yaptığı, Ortadoğu, Batı Asya ve Kafkasları içine alan bölgesel değerlendirmeye göre 2016 yılı internet kullanım alt endeksinde Birleşik Arap Emirlikleri 5,64 endeksle ilk sırada, Katar ikinci, İsrail üçüncü, Bahreyn dördüncü ve Suudi Arabistan beşinci sırada yer almaktadır. Arkasından Umman, Azerbaycan, Kazakistan, Kuveyt, Ürdün, Türkiye, Ermenistan, Gürcistan, Lübnan ve Mısır gibi ülkeler sıralanmaktadır. İran ise 2016 yılı internet kullanım alt endeksinde 3,3 endeksle 16. sırada bulunmakta ve 2015 yılı istatistiklerine göre fazla bir değişiklik göstermemektedir. Bu sıralamada Pakistan en sonda yer almaktadır.

Tahran Civarlarında DEAŞ Unsurları Yakalandı

10 Şubat Cuma günü devrimin yıldönümü dolayısıyla düzenlenen yürüyüş etkinliğine konuşmacı olarak katılmak için Kaşan’a giden İran Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazıri burada gazetecilere açıklamalarda bulundu. Muntazıri iki üç gün önce Tahran civarında devrim kutlamalarını kana bulamak isteyen DEAŞ unsurlarının yakalandığını söyledi.

Ruhani: Tehdit ve Baskı Karşısında Tek Ses Olduk

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani 10 Şubat Cuma günü devrimin yıldönümü dolayısıyla Tahran’da düzenlenen törende konuştu. Bugünün İslam’ın, cumhuriyetin, bağımsızlığın ve özgürlüğün ispat edildiği gün olduğunu belirten Ruhani, devrimin 80 milyon İran halkının kanun önünde eşit olması amacıyla gerçekleştirildiğini hatırlattı. Ruhani, ülkenin her tarafında halkın bu yürüyüşlere katılmasının Beyaz Saray’a cevap niteliğinde olduğunu, İran halkının bütün dünyaya devrim ruhunun yaşadığını gösterdiğini ve İran halkıyla herkesin saygı çerçevesinde konuşması gerektiğini ilan etmiş olduklarını ifade etti.

Ahmedinejad’dan Seçim Bildirisi

İran’ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad yayımladığı bir bildiride mayıs ayında yapılacak olan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde bazı adayları destekleyeceği yönünde çıkan haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti. Ahmedinejad seçimlerde hiçbir adayı ve grubu desteklemediğini ve desteklemeyeceğini açıkladı. Bildiride geçtiğimiz aylarda Devrim Rehberi’ne yazdığı mektuba işaret eden Ahmedinejad, Hamenei’nin tavsiyesine uyduğunu açıklamış ve seçimlerde aday olmayacağını ilan etmişti.

Rusya, İran Hava Sahasını Kullanmaya Devam Ediyor

İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şemhani yaptığı açıklamada Rus savaş uçaklarının Hemedan’da bulunan İran hava sahasında uçmaya devam ettiklerini ancak yakıt ikmalinde bulunmadıklarını söyledi. Rusya ile Suriye konusunda gerekli her türlü iş birliğini yapacaklarını belirten Şehmani, Rusya ile olan iş birliğinin stratejik olduğunu ve Rus uçaklarının geçişinin koordineli ve önceden planlanmış bir durum olduğuna işaret etti.

Rusya, Nuje Hava Üssü’nü ilk olarak yaz aylarında kullanmıştı. Bununla birlikte İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yabancı bir ülkenin askeri güçleri, üçüncü bir ülkedeki duruma askeri müdahalede bulunmak için İran topraklarını ve üssünü ilk kez kullanmış oldu.

“Sınırlardaki Güvenlik Zaafları Bertaraf Edilmiştir”

İran Emniyet Teşkilatı (NACA) Genel Müdürü Hüseyin Eşteri, Sîstan ve Belûçistan vilayetinde katıldığı bir törende sınır güvenliğine ilişkin birtakım açıklamalarda bulundu. Sınırdaki aşınmış ve kapalı yolların onarılabilir olduğunu söyleyen Eşteri, sınır yollarının daha fazla kapalı olmasının güvenlik güçlerinin görevlerini icra etmede önemli olduğuna dikkat çekti. Sınırlarda gelişmiş imkânlar ve teçhizatların kullanılmasıyla birlikte kendi savunma güçlerini takviye edebileceklerini belirten Eşteri, bu tedbirleri almakla birlikte sınırlardaki güvenliğin geçmiş dönemlere göre daha fazla arttığını ve sınırlardaki güvenlik zaaflarını bertaraf ettiklerini vurguladı.

Yargı Sözcüsü Muhsin Ejei’den Önemli Açıklamalar

Yargı Sözcüsü Gulam-Hüseyin Muhsini Ejei katıldığı toplantıda gündeme dair önemli açıklamalarda bulundu. Geçtiğimiz haftalarda çöken Plasko İş Merkezi hadisesi ile ilgili iki kişinin tutuklandığını belirten Muhsini Ejei, yetkililerin mal varlıklarının incelenmesine ilişkin yönetmeliğin onaylanıp Yargı Başkanı tarafından uygulamaya konulduğu yönünde çıkan haberler hakkında da yönetmeliğin son halini aldığını ancak Yargı Başkanı’nın onayına henüz sunulmadığını söyledi.

Ejei, incelemeleri devam etmekte olan belediyelerdeki arsa yolsuzluğu dosyasına ilişkin ise bu dosya çerçevesinde hiç kimsenin tutuklanmadığına ancak 180 kişinin mahkemeye çağırıldığına ve dosyanın incelendiğine dikkat çekti. Ejei 180 kişinin mahkemeye çağırılmasının hepsinin suçlu olduğu anlamına gelmediğinin de altını çizdi. Tutuklanan terör örgütü üyeleri hakkındaki soruya ise Elburz vilayetinde yargının talimatıyla 8 kişinin tutuklandığını, dosyanın incelenmekte olduğunu ve tutuklu sayısının artabileceğini söyledi. Öğretmenlerin Fon Kasası dosyasında da 4 kişinin tutuklandığını ancak bazısının serbest kalacağını, dosyanın incelenmekte olduğunu ve bu nedenle henüz bir ceza verilmediğini belirtti.

Başsavcı’dan Babek Zencani Açıklaması

İran Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazıri “Devrimci Yargı” oturumu sonrasında basın mensuplarının sorularını cevapladı. Muntazıri kendisine yöneltilen Babek Zencani’nin ne zaman idam edileceği yönündeki soruya Zencani’nin Yüce Divan tarafından onaylanmış olan idam hükmünün devlete borçlarını ödeyene kadar uygulanmayacağı yanıtını verdi.

İran’da Ulusal Uzlaşı Arayışları

Geçtiğimiz aylarda Devrim Rehberi Ali Hamenei ve Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani arasında kamuoyuna yansıyan birtakım anlaşmazlıklar ortaya çıkmıştı. Son zamanlarda Amerika’nın İran’a tutumu ülkede bir toplumsal dayanışmayı mecburi hale getirmiştir. Trump hükümetinin İran aleyhindeki tehditlerine işaret eden eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi mevcut durumun ‘Ulusal Uzlaşı’ ortamının ülkede hâkim kılınabilmesi için fırsat olduğunu ifade etmişti. Buna ilaveten Ruhani kanadından olumlu yönde açıklamalar geldi. 2009 olaylarından sonra ev hapsinde olan yasaklı iki liderin serbest kalacağı yönünde son günlerde çıkan söylentilerle birlikte ülkede bir Ulusal Uzlaşı havası oluştu. Cumhurbaşkanının Parlamento’dan Sorumlu Yardımcısı Mecid Ensari ve İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanı Mahmud Vaizi 13 Şubat Pazartesi günü yaptıkları açıklamalarda reformistlerin Ulusal Uzlaşı sloganını gerçekleştirebilmeleri için Devrim Rehberi Ali Hamenei ile ilişkileri artırmaları ve onun yol göstericiliği doğrultusunda hareket etmeleri gerektiğine dikkat çektiler. Reformistlerin Devrim Rehberi ile ilişkilerini artırmalarının zaruri olduğunu belirten Ensari, mevcut durumdaki ilişkilerin istenilen seviyede olmadığını ve herkesin Devrim Rehberi’ne saygı göstermesi gerektiğini söyledi. İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanı Mahmud Vaizi ise verdiği röportajda bütün milletin ve yetkililerin Devrim Rehberi’nin arkasında birlik ve beraberlik adına toplanması gerektiğini dile getirdi.

15 Şubat Çarşamba günü Doğu Azerbaycan halkıyla bir araya gelen Devrim Rehberi Ali Hamenei ise “Ulusal Uzlaşı” söylemlerini reddederek tepki gösterdi ve halk arasında hiçbir küskünlük olmadığını ve bu söylemlerin anlamsız olduğunu ifade etti.

Altıncı Kalkınma Paketi Konseyler Arasında Anlaşmazlığa Neden Oldu

Meclis Ortak Komisyonu, Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi’nin Meclis’te onaylanan Altıncı Kalkınma Paketi’ne olan itirazlarının incelenmesini yersiz buldu. Meclis Bütçe ve Planlama Komisyonu Başkanı Gulam Rıza Tacgerdun sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Meclis Ortak Komisyonu’nun, Anayasa Koruyucular Konseyi ve Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi (DMTK)’nin Altıncı Kalkınma Paketiyle ilgili kararları incelediğini ve DMTK’nin itirazlarını incelemeyi yersiz bulduğunu söyledi. Tacgerdun ayrıca verdikleri kararın yerinde bir karar olduğunu belirtti. Olaya itiraz eden Anayasayı Koruyucular Konseyi Sözcüsü Abbas Ali Kedhudai ise DMTK’nin denetleme yönetmeliğinde yazan “Bütçe ve Planlama tasarıları kararlarının Koruyucular Konseyi tarafından Meclis’e bildirilmesi ve Meclisin de bu kararlara riayet etmekle görevli olduğu” maddesini hatırlattı.

Meclis Hamallarla İlgili Yeni Tasarı Hazırladı

Geçtiğimiz haftalarda İran’ın Kürdistan bölgesinde çığ düşmesi sonucu sınırda kaçak mal taşıyan 4 hamal hayatını kaybetmişti. Bu olaydan sonra bir grup Kürt aktivist Meclis’e ve yetkililere hitaben bu konuya ilişkin bir mektup yazmıştı. Bunun üzerine Meclis harekete geçti ve sınırda hamallık yapanların durumunu düzeltmek için 120 vekilin imzasıyla bir yasa taslağı hazırladı. Bu tasarının birinci maddesine göre ülkede resmi ve gayri resmi olarak hamallık yapanların sayısı altı ay içinde tespit edilecek ve onların sınırdaki çalışma alanları belirlenecek. İkinci maddeye göre ise 3 ila 5 yıl içinde bütün hamallar istihdam edilecek ve resmi ekonomik döngüye girmiş olacaklar.

Yol ve Şehircilik Bakanı Hakkında Gensoru

Yol ve Şehircilik Bakanı Abbas Ahundi hakkında verilen gensorunun 14 Şubat Salı günü Meclis’te gerçekleşen açık oturumda 34 milletvekilinin imzasıyla 19 Şubat Pazar günü görüşülmesine karar verildi. Meclis Başkanlık Divanı üyesi Ekber Rencberzade konuyla ilgili yaptığı açıklamada Meclis’in iç tüzük yönetmeliğinin 222. fıkrasına göre hakkında gensoru verilen bakanın on gün içerisinde Meclis’te hazır bulunması ve milletvekillerinin sorularına cevap vermesi gerektiğini belirtti.

“Denizcilik Endüstrisi’nde Nükleer Enerji Kullanmalıyız”

14 Şubat günü ilk kez düzenlenen Gemi Motorları Konferansına katılan Savunma Bakanı Hüseyin Dehgan burada birtakım açıklamalarda bulundu. Dehgan gemi yakıtlarında özellikle de ağır gemilerde ve denizaltılarda nükleer enerji kullanmaları gerektiğini söyledi. Dehgan ayrıca nükleer yakıt gelişiminde kesinlikle çevre kirliliğini azaltmaya yönelik hareket etmeleri gerektiğini de ifade etti.

"Halkın Bir Kısmı Ekonomik Sorunlar Yüzünden Dinden Uzaklaşmıştır"

Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi (DMTK) Geçici Başkanı MuhammedAli Muvahhidi Kirmani 15 Şubat Çarşamba günü yaptığı konuşmada ülkenin en önemli sorununun ekonomi olduğuna dikkat çekti. Düşmanın ekonomik baskılarla halkı devrimden uzaklaştırmaya çalıştığını ifade eden Kirmani, bazı vatandaşların ekonomik sıkıntılar nedeniyle dinden uzaklaştığını söyledi.

Ülkenin Batısında ve Güneyinde Gaz ve Petrol Rezervleri Bulundu

Petrol Sanayisi Uzmanları yeni kazılarda 13 meydanda petrol ve gaz rezervlerinin bulunduğunu açıkladılar. Yapılan açıklamaya göre yeni keşifler son yıllarda ülkede tüketilen petrol kaynaklarından yüzde 70’ini, gazdan ise yüzde 190’ını karşılayacak. Milli Petrol Şirketi Keşifler Müdürü Salih Hindi konuya ilişkin yaptığı açıklamada 9 meydanda gaz, 4 meydanda petrol bulunduğunu ve bu meydanlarda petrol oranının 6,5 milyar varil ve gaz oranın ise 62,5 trilyon metreküp olduğunu söyledi.

Trump'tan Ruhani'ye Uyarı

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin İranlılarla tehditkâr bir biçimde konuşanların pişman olacakları yönündeki açıklamasının arından, ABD Başkanı Donald Trump, Ruhani’ye “dikkat etse iyi olur” cevabını verdi.

İran ve Rusya’dan Terörle Mücadeleye Devam Vurgusu

Dışişleri Bakan Yardımcısı İbrahim Rahimpur, Rus mevkidaşı İgor Morgolov’la bir araya gelerek ikili ilişkilerde son durumu görüştü. Görüşmede siyasi, iktisadi, bölgesel ve küresel alanlarda iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesinden duydukları memnuniyeti dile getirdiler. Ayrıca terörle mücadelede ortak hareket edileceği söylendi.

İran ve Kuveyt’ten Bölge Ülkeleri İşbirliğinin Geliştirilmesine Vurgu

Kuveyt’te temaslarda bulunan İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Kuveyt Emiri Şeyh Sabah Ahmet Cabir Es Sabah ile görüşmesinde, iki ülkenin kültürel, tarihi ve dini ortak noktalarına ve iki milletin tarih boyunca kardeşçe ve samimi ilişkilerine değinerek, “iki ülkenin de gelişmesi için potansiyel mevcuttur ve bunlar iki millet ile bölge menfaatleri doğrultusunda kullanılabilir” dedi. Bölgesel gelişmelerde özellikle terörizm tehlikesine değinen Ruhani, bölgedeki tüm ihtilafların diyalog ile çözülebileceğini dile getirdi. Ayrıca Ruhani, Tahran-Kuveyt ekonomik ilişkilerinin de siyasi ilişkilerle birlikte gelişmesi gerektiğini vurguladı. Kuveyt Emiri ise Ruhani’nin ziyaretinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi ve Kuveyt-İran ilişkilerinin geliştirilmesini istediğini söyledi. Şeyh Es Sabah, Müslüman ülkelerin birliğine vurgu yaparak, “Biz hepimiz Müslüman ve kardeşiz; birlikte yan yana, barış, istikrar ve gelişme yolunda adım atmalıyız” dedi.

İsveçli Bakanın İran Ziyareti Ülkesinde Tartışma Yarattı

İsveç hükümetinin İran’a ekonomik iş birliği anlaşmaları için çıkarma yapması ülkede büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. İsveç Başbakanı Stefan Löfven ile Avrupa Birliği ve Ticaret Bakanı Ann Linde’nin Tahran’a beraberlerinde büyük bir iş adamı delegasyonuyla gitmesine ve İran’la ekonomik anlaşma yapılmasına tepki gösteren İsveçli muhalifler aynı zamanda kadın bakan Ann Linde’nin ziyareti esnasında başörtü takmasını da sert bir şekilde eleştirdiler

Irak, İran’la İlişkilerine Zarar Verilmesine İzin Vermeyecek

Irak Cumhurbaşkanı Fuad Masum, Bağdat’ın ABD de dahil olmak üzere İran’la ilişkilerini kimsenin bozmasına izin vermeyeceğini açıkladı. Masum, “Biz İran’la güçlü bağlar kurma arayışındayız. İslam Cumhuriyetiyle olan bağlarımız bizim için önemli bir konudur. İran’la olduğu kadar nadiren başka bir ülkeyle böyle bir ilişki içerisinde olduğumuzu görebilirsiniz. ABD ve diğer ülkelerle de yakın ilişkilere sahibiz ancak bunların İran’la olan ilişkilerimize engel olmasını istemiyoruz” ifadesini kullandı.

İran: ABD Dünyanın En Büyük Terör Destekçisidir

İran İslam Devrimi Muhafızları Baş Danışmanı Yadollah Javani, ABD Başkanı Donald Trump’ın Devrim Muhafızları’nı terör örgütü olarak ilan edebileceği yönündeki açıklamalarından dolayı üzüntü duyduğunu, ABD’nin kendisinin dünyadaki en büyük terör destekçilerinden biri olduğunu ve DEAŞ’in kurulmasına ses çıkarmadığını belirtti.

İran Yeni Deniz Üssü İnşa Etti

İran Deniz Kuvvetleri Komutanı Habibullah Seyyari, Aden Körfezi, Kızıl Deniz ve Bab el-Mandeb Boğazının güvenliğini en üst düzeye çıkarmak için çabaladıklarını ve Pasabandar bölgesinin yakınlarında yeni deniz üssü inşasının tamamlandığını söyledi.

Azerbaycan İle İran Terörle Mücadelede Benzer Yaklaşımlara Sahip

Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de bir araya gelen İran’ın Bakü Büyükelçisi Cavad Cahangirzade ve Azerbaycan İçişleri Bakanı Ramil Usubov terörle mücadelede köklü bir çözüme ulaşmanın yöntemleri konusunda fikir alışverişinde bulundu. Usubov, Azerbaycan ile İran’ın terörizm, ayrımcılık ve organize suç konularında benzer yaklaşımlara sahip olduklarını, iki ülkenin derin tarihsel, dini ve kültürel yakınlıklarının olduğunu belirtti.

Ruhani’nin Umman ve Kuveyt Ziyareti

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani bölgenin önemli “arabulucu” ülkesi olarak bilinen Umman’ı ziyaret etti. Umman Sultanı Kabul bin Said’le bir araya gelen Ruhani, Umman’ın bölgesel ve uluslararası meselelerde İran için en önemli arabulucu ülke olduğunu belirtti. Ruhani nükleer anlaşmada Umman’ın oynadığı rolün büyük olduğunu ve nükleer anlaşmanın her iki tarafın olduğu kadar tüm dünyanın çıkarına olduğunu vurguladı. Ruhani ayrıca İran ile Umman liderleri tarih boyunca Hürmüz Boğazının küresel ticaret adına güvenliğini sağladıklarını, şimdi ise boğazın İran ve Umman’ın sorumluluğunda enerji kaynaklarının stratejik güzergahı haline geldiğini belirtti. Ruhani Umman’dan sonra Kuveyt’e geçerek Körfez ülkelerine diyalog çağrısında bulundu. 25 Ocak’ta Tahran’ı ziyaret eden Kuveyt Dışişleri Bakanı İran’a Körfez İş Birliği Teşkilatı’nın diyalog mesajını iletmişti.

Trump İran’a Karşı Yeni Askeri İttifak Kuruyor

Trump yönetiminin Arap ülkeleriyle yürüttüğü görüşmelerde İran’a karşı NATO benzeri bir askeri ittifak kurmayı teklif ettiği belirtildi. Görüşmeler BAE, Suudi Arabistan, Ürdün ve Mısır arasında yürütülmektedir. Daha görüşme halinde olan taslakta, “üye ülkelerin herhangi birine yapılan saldırının ittifak üyelerinin tamamına yapılmış sayılacağı” maddesinin yer alacağına dair haberler bulunmakta.

İran, Münih Güvenlik Konferansına Katılacak

İran Dışişleri Sözcüsü Bahram Kasimi’nin açıklamasına göre İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif 17-19 Şubat tarihleri arasında Almanya’nın Münih şehrinde düzenlenecek olan 53. Uluslararası Münih Güvenlik Konferansına katılacak. Zarif’in konferansa katılacak olan bazı ülkelerle ikili görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor.

Havacılık Sektöründe Daha Çok Hamle

İran’ın Airbus ve Boeing ile yaptığı anlaşmalardan sonra diğer ülkeler de İran ile bu konuda adımlar atmaya başladı. Yapılan açıklamalara göre, İran Aseman Havayolları, İngiliz lüks otomobil ve aero motor üreticisi Rolls-Royce ile İran'da motorları onarmak için yedek parça tedariki sağlamanın yanı sıra 100 adet Tay-650 turbofan motoru satın alma konusunda anlaşma sağladı. Ancak anlaşmanın tamamlanması İran’ın finansman sorununu çözmesine bağlı.

İran-Total Anlaşması

İran Petrol Bakanı Bijen Zengene Güney Pars doğalgaz sahasının 11. fazının geliştirilmesi konusunda Fransız Total şirketi ile yapılan 2 milyar dolarlık anlaşmanın finale yaklaştığını ve iki ay içerisinde son imzaların atılacağını açıkladı. Bakan Zengene, İran’ın Total şirketinden yatırımla birlikte teknoloji transferi de talep ettiklerini ve bu sayede herhangi bir sorunla karşılaşılması durumunda doğalgaz sahasının kalan kısmının İran hükümeti tarafından yapılabileceğini de sözlerine ekledi. Bakan Total’in Al-Shaheen petrol sahasının yüzde 30 hissesini almak için Katar Petrol şirketi ile anlaşmasıyla ilgili olarak da açıklamalarda bulundu. Buna göre; şirketin İran'ın gizli bilgilerini Katar tarafına sızdırdığının açıkça ortaya çıkması halinde, tazminat ödemek zorunda kalacağını ve böylece anlaşmanın sonlandırılabileceğini belirtti. Zengene, İran'ın Güney Pars gaz sahasının 30 evresinden sadece ikisinde Total'e bilgi verildiğinin de altını çizdi.

Bumehen Belediye Başkanı ve İki Yardımcısı Tutuklandı

Son aylarda İran’da belediye yetkililerinin ve görevlilerinin görevi kötüye kullanma ve yolsuzluk nedeniyle yakalandığına dair birçok haber yayınlanmakta. Geçen ay Tebriz Belediyesinde çalışanlarından ve müteahhitlerinden 18 kişi rüşvet, usulsüzlük ve görevi kötüye kullanma nedeniyle mahkemeye sevk edilmişti. Bunlardan 3 kişi müteahhit, bir kişi Bonab şehir meclis üyesi ve diğerleri ise belediye çalışanları idi. Aynı dönemde İran’ın Mazanderan Eyaletine bağlı Amol ilçesi Dabudeşt kasabası Kelikser köyünün muhtarı Mazendaran valiliği tarafından bölgenin kalkınması ve inşası için ayrılan 700 milyon Tümenin 660 milyon Tümenini zimmetine geçirmiş ve zimmete para geçirme suçuyla tutuklanmıştı.

İran Genel Savcılığı Perdis Başsavcısı Haydar Fettahi, Tahran’ın merkez ilçelerinden Bumehen Belediye Başkanı ve iki yardımcısının rüşvet ve zimmete para geçirme suçuyla tutuklanarak cezaevine gönderildiğini söyledi.

İran Orta Öğretim Kurumlarında Ekonomik Kriz

Tahran’da yapılan tüm eyaletler orta öğretim kurumları müdürleri toplantısında Fahreddin Daniş Aştiyani, İran’da orta öğretim alanlarında iktisadi ve mali kaynak yetersizliğinin ve öğretim metotlarının yetersizliğinin eğitim önündeki en büyük engellerden olduğunu açıkladı. Ayrıca sanat okullarındaki teknik malzemelerin de günün ihtiyaçlarına cevap vermediğini dile getirdi. Eğitim-Öğretim Bakanı, tüm öğretimin eğitim çerçevesinde toplanarak davranış kazandırması, eğitimin öğretimden ayrı düşünülmemesi gerektiğini, bunun tek başına bir öğretmenin işi olmadığını, tüm okulun eğitim konusunda tek vücut olarak öğrenciyi eğitmesi gerektiğini söyledi.

Tahran Başkent Derbisinde 103 Yaralanma

İran Sağlık Bakanlığından Dr. İsmail Ferahani, başkent ekipleri İstiklal ve Persepolis futbol takımları arasında oynanan derbi karşılaşması sırasında ve sonrasında çıkan olaylarda 103 kişinin yaralandığını ve yaralıların 99'unun Azadi Spor Kompleksinde ayakta tedavi gördüğünü ve diğer 4 yaralının ise Tahran’da çeşitli hastanelerde tedavi altına alındığını, yaralılar için Tahran Belediyesinin 10 ambulans, iki otobüs, iki otomobil ve 40 acil tıp teknisyenini görevlendirdiğini açıkladı.

35. Fecr Film Festivali'nin Ardından

İran’da Otuz Beşinci Fecr Film Festivali’nde jüri heyeti, en iyi 4 Simurg ödülünü “Macera-ye Nimruz/ Gün Ortası Macerası” adlı filme verdi. Bu konu geçtiğimiz günlerde eleştiri konusu oldu.

Otuz Beşinci Fecr Film Festivali kapanış töreni 9 Şubat 2017 Perşembe akşamı Burc-e Milad’ın Konferanslar Salonunda düzenlendi. En iyi Simurg ödülünü “Macera-ye Nimruz/ Gün Ortası Macerası” adlı filmiyle Mahmud Rezevi, en iyi oyuncu ödülünü “Tarihsiz, İmzasız” filminin oyuncusu Vahid Halilvend, jüri özel ödülünü “Ferrari” filminin oyuncusu Alireza Davudnejad, en iyi senaryo ödülünü “Ferrari” filminin senaryo yazarı Kambuzya Pertoy aldı.

İzleyici sayısının yüksekliği ve milliyetçi olması bakımdan en iyi altın Simurg ödülü “Macera-ye Nimruz/ Gün Ortası Macerası” adlı filme verildi. Ayrıca kostüm, sahne ve set tasarımı bakımından da en iyi Simurg ödülünü “Macera-ye Nimruz/ Gün Ortası Macerası” adlı film kazandı.

“Macera-ye Nimruz/ Gün Ortası Macerası” adlı film, geçtiğimiz günlerde basında haber konusu oldu. Muhammed Hüseyin Mahdaviyan’ın yönetmenliğini yaptığı filmde, 1981 yılında Halkın Mücahitleri Örgütünün üyelerinin ve özellikle liderlerinin tutuklanması için İran İslam Cumhuriyeti İstihbarat ve Güvenlik Güçleri’nin yaptıkları faaliyetler anlatılmaktadır. Sadık Zibakelam gibi bazı siyasi isimler bu filmi eleştirdi ve bu filmin bir devlet filmi olduğunu, Halkın Mücahitleri Örgütünün faaliyetlerinin yalnızca güvenlik güçlerinin gözünden aktarıldığını dile getirdiler.

Bazı eleştirmenler ise bu filmin çekimlerinin, düzenleme ve makyaj gibi bazı bölümlerinin Fecr Film Festivaline aday olan filmler kataloğunda gösterilmediğini açıkladılar. Bu eleştirmenlerden birisi, bir süredir bir tv kanalında “Heft/Yedi” isimli programın yapımcılığı görevinde bulunan meşhur sinema yapımcısı Behruz Efhemi idi.

İrşad Bakanlığının Sinemadan Sorumlu Yardımcısı Hüccetullah Eyyûbî, 35. Fecr Film Festivalinin yedi jüri üyesinden beşinin, yabancı ülke vatandaşı olması sebebiyle yurt dışında İslam Cumhuriyeti muhaliflerinin olası tepkilerinden korktuklarını ve “Macera-ye Nimruz/ Gün Ortası Macerası” adlı filme az ilgi göstermelerini eleştirmişti. Hüccetullah Eyyûb’nin bu sözlerini, Behruz Efhemi, çarşamba akşamı “Heft/Yedi” programında “bu sözler, Halkın Mücahitleri Örgütünü büyüten korkutucu sözler” diyerek eleştirdi.

Ayrıca 6 Şubat 2017 Pazartesi akşamı 35. Fecr Film Festivali Simurg ödüllerinin adayları ilan edildikten sonra, jüri tarafından bazı filmlerin görülmediğine ve birkaç alanda daha bazı filmlerin aday olduğuna dair bazı itirazlar olmuştu.

Haftalık Basın Özeti 25-31 Mart 2017 (5-11 Ferverdin 1396)

Editör

Geçtiğimiz Hafta İran Basınında Öne Çıkan Haberler

Haftalık Basın Özeti 19 Kasım-25 Kasım 2016 (29 Aban-5 Azer 1395)

Editör

Geçtiğimiz Hafta İran Basınında Öne Çıkan Haberler