Haftalık Basın Özeti 16-22 Haziran 2018

Haftalık Basın Özeti 16-22 Haziran 2018 (26 Hurdad-01 Tir 1397)

BASIN ÖZETİ 23.06.2018
Editör Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler

‘Tecavüz Olayını’ Duyuran İmama Yargıdan Uyarı

Sistan ve Beluçistan eyaletine bağlı İranşehr kentinin ehl-i sünnet Cuma İmamı Mevlevi Tayyip Mollazehi 15 Haziran Cuma günü bayram namazı hutbelerinde Ramazan günlerinde bir kadını kaçırarak tecavüz eden zanlılardan bir kişinin yakalandığını ve toplamda 41 tecavüz olayı gerçekleştirdiklerini itiraf ettiğini açıklamıştı. Mevlevi tecavüze uğrayanların şikayetçi olmaktan geri durduklarını ve sadece 3 mağdurun yargıya başvurduğunun altını çizerek diğer mağdurların da şikayet etmelerinin gerektiğini söyleyerek yetkililere de adalet çağrısında bulunmuştu. Mevlevi’nin bu konuşmasının ardından 17 Haziran günü kaymakamlık önünde toplanan bazı vatandaşlar suçluların bulunup cezalandırılmalarını istediler. Olaylara 18 Haziran günü yaptığı basın açıklamasında tepki gösteren Ülke Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazıri ise 41 tecavüz olayın yaşandığını yalanlayarak sadece 2-3 kişinin bu konuda yargıya başvurduklarını söyledi. Muntazıri ayrıca konuyla ilgili ‘yalan ve temelsiz’ haberleri sahip oldukları kürsüden dinlendiren yetkililere karşı adli takip süreci başlatabileceklerini de ifade etti.

İran FATF’ye Katılmayacak

Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü Hüseyin Nakavi Hüseyni 21 Haziran Perşembe günü kara para aklama ve terörizme mali destekle mücadele için yeni bir yasa tasarısı hazırladıklarını açıkladı. Nakavi ayrıca İran’ın Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mali Çalışma Grubu (FATF) anlaşmasına katılmasının artık meclis gündeminden çıktığını de ifadelerine ekledi. İran’da yolsuzluğun ve terör finansmanının önüne geçebilmek adına mecliste atılan adımlara yönelik görüş farklılığı, Ruhani hükümeti taraftarı milletvekilleri ile Devrim Rehberi yanlısı muhafazakâr milletvekillerini karşı karşıya getirmişti. Muhafazakârlar İran’ın FATF’ye katılmasının Devrim Muhafızları ve ona bağlı Kudüs Güçleri’nin faaliyetleri ile beraber Hizbullah ve diğer silahlı grupların finanse edilmesini hedef alabileceğini savunmaktadır. 20 Haziran Çarşamba günü milletvekilleri ile bir araya gelen Devrim Rehberi Hamenei ise konuyla ilgili mevcut uluslararası anlaşmaları İran’ın ulusal çıkarlarına uymadığını savunarak milletvekillerinden kendi yasalarını hazırlamak için çalışmalarını istedi.

Milletvekillerine Tehdit Mesajları

İran’ın Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine İlişkin Mali Çalışma Grubu (FATF) anlaşmasına katılmasına ilişkin yasanın mecliste görüşülmeye başlamasından itibaren anlaşmaya katılmaktan yana olan bazı milletvekilleri muhtelif telefon numaralarından anlaşmayı onaylamamak için yüzlerce tehdit mesajı aldıklarını ifade ettiler. Gönderilen mesajların arkasında belli siyasi güçlerin olduğunu savunan milletvekilleri mesajların daha çok Meşhed kentinden gerçekleştiğini ileri sürmüştü. Konuyla ilgili 17 Haziran’da basına yazılı açıklama yapan Meclis Başkanvekili Ali Mutaharri ise FATF anlaşmasına karşı sert açıklamalarda bulunan Meşhed’in aşırı muhafazakâr cuma imamı Ahmed Alemülhüda’ya göndermede bulunarak “Alemülhüda Bey’in açıklamaları belki de gönderilen tehdit mesajların kaynağını bulmak için bize yardımcı olabilir” ifadesinde bulundu.

Araba Sektöründe ‘Mafya Üçgeni’

Meclis Sanayi ve Madenler Komisyonu Üyesi Muhammed Rıza Mansuri 18 Haziran’da verdiği bir röportajda Fransız araba üreticisi firmalarla iş birliği yapan bazı İranlı firmalar, bu sektördeki bazı yarı özel yerel firmalar ve bazı devlet yetkililer tarafından bir mafya üçgeni oluşturulduğunu öne sürerek Renault firmasının İran’dan çekilmeye zorladıklarını savundu. Mansuri yerel araba üreticisi firmaların elde ettikleri rantlar ve yasaların kendileri için sağladığı imkanları kullanarak araba piyasasını tekellerinde bulundurduklarının altını çizerek söz konusu mafya üçgeninin bu durumun değişmesini istemediği için Renault ve diğer Fransız firmaların İran’da yatırım yapmalarını engellemeye çalıştıklarını ifade etti. ABD Nükleer Anlaşmadan çekildikten sonra İran’a karşı uygulayacağı yaptırımları açıklamasının ardından İran’da faaliyet yapan yabancı firmaların ülkeden çekilme ihtimaline karşı İran devletinin çabaları devam ederken Mansuri’nin bu açıklamaları ise dikkatleri tekrar ülkedeki yaygın yolsuzlukların etkisi üzerine çekti.

Sınır Çatışmasında İki Asker Hayatını Kaybetti

Sistan ve Beluçistan eyaletinin Zabul Sınır Muhafızları Alayına bağlı Afganistan sınırındaki Tepe Talip Han karakoluna silahlı bir grup tarafından düzenlenen saldırıda iki asker hayatını kaybetti. Yapılan saldırıda ayrıca üç asker yaralandı.

Ali Ekber Salihi: Avrupa’nın Nükleer Anlaşma’ya Dair Önerileri Yetersiz

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi Avrupalı güçlerin Nükleer Anlaşma ile ilgili önerilerini yetersiz bulduğunu söyleyerek anlaşmanın korunması konusunda şüpheleri olduğunu beyan etti. Salihi 19 Haziran Salı günü Norveç’in başkenti Oslo’da Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Gutierres ile yaptığı görüşme sırasında, Avrupa Birliği’nden gelen önerilerin İran’ın beklentilerini karşılamadığını söyledi. Bundan bir hafta önce de İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile bir telefon görüşmesi yapmış, anlaşmanın muhafaza edilmesi için Avrupalı güçlerin yapacağı pratik çözüm tekliflerinin bir zaman sınırı olduğunu Fransız meslektaşına söylemişti. Ruhani yine aynı konuşmada Macron’a İran’ın anlaşmadan çekilme ihtimali olduğunu da bildirmişti.

‘İran Güçleri Tamamen Suriye Topraklarından Çekilmelidir’

İsrail Başbakanı Benyamin Netenyahu, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Netenyahu bu görüşmelerde, İsrail’in İran ve müttefiklerinin Suriye’deki askeri varlığını kabul etmeyeceğini yineledi. Netenyahu bu iki telefon görüşmesinde, İsrail’in Suriye’de mevcut bulunan İran güçlerine karşı gerekli gördüğü taktirde askeri operasyonlar düzenleyeceğini de belirtti.

İran’ın Petrol Muhalefeti

İran, Rusya ve Suudi Arabistan’ın global petrol üretimine büyük oranda artış getirecek bir plan üzerinde anlaşmalarına tepki gösterdi. İran Petrol Bakanı, 20 Haziran Çarşamba günü OPEC Zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada, petrol üretiminde az da olsa bir artışı kabul ettiklerini ancak Rusya ve Suudi Arabistan’ın talep ettiği artışa karşı olduklarını belirtti. Rusya ve Suudi Arabistan