Haftalık Basın Özeti 27 Temmuz-2 Ağustos 2019

5-11 Mordad 1398

BASIN ÖZETİ 03.08.2019
Editör Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler

Necefi’ye 2 Yıl Hapis ve Kısas Cezası

Yargı Sözcüsü Golam Hüseyin İsmaili eşini öldürmekle yargılanan Tahran eski Belediye Başkanı Muhammed Ali Necefi’nin ruhsatsız silah taşımaktan 2 yıl hapis ve eşini kasten öldürmekten kısas cezasına mahkûm olduğunu açıkladı. İsmaili kararın kesin olmadığını ve söz konusu karara Yüksek Mahkeme’de itiraz edilebileceğini söyledi.

Meclis ve Hükûmet Arasında Yıllık Rapor Tartışması

Meclis İç Tüzüğüne göre hükûmetin her yıl meclise yıllık rapor sunması gerekmektedir. 28 Temmuz Pazar günü Meclis oturumunda Meclis Başkanı Ali Laricani Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Devrim Rehberi Ali Hamenei’ye mektup yazarak hükûmetin yıllık rapor sunmasının yasal olmadığını bildirdiği söyledi. Bafg (Yezd) Milletvekili Muhammed Rıza Sabağıyan hükûmetin bu ay içerisinde meclis açık oturumunda rapor sunması gerektiğini hatırlattı ancak Hükûmet Sözcüsü Ali Rabii buna karşı çıktı. Bunun üzerine Meclis Başkanı Ali Laricani Meclis Başkanlık Divanı olarak bu konuda hükûmete mektup gönderdiklerini söyledi. Ruhani’nin mektubu sonrası Hamenei bu konuyu incelenmesi için Yasama, Yürütme ve Yargı Erkleri Arasındaki İhtilafları Çözme ve İlişkileri Düzenleme Yüksek Konseyi’ne gönderdi.

Paradan Dört Sıfır Atılacak

Hükûmet Sözcüsü Ali Rabii 31 Temmuz Çarşamba günü Bakanlar Kurulu toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada paradan dört sıfır atılmasını öngören tasarının onaylandığını ve en kısa sürede tasarıyı Meclis’e göndereceklerini açıkladı. Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Hemmeti de Bakanlar Kurulunda onaylanan tasarıyla paradan dört sıfır atıldığını açıkça ifade etti.

İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti, Ocak 2019’da İran riyalinden 4 sıfır atılması için hazırladığı öneriyi hükûmete sunduğunu açıklamıştı. Himmeti, söz konusu önerinin Bakanlar Kurulunun ardından Meclis’te kabul edilmesiyle İran riyalinden 4 sıfır atılacağını belirtmiş, mevcut 10 bin riyalin 1 tümen olacağını ve 1 tümenin de yeni çıkarılacak 100 riyallik banknotlara denk geleceğini ifade etmişti.

Ruhani Doğu Azerbaycan Ziyareti

Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani 1 Ağustos Perşembe günü Doğu Azerbaycan eyaletini ziyaret etti. Doğu Azerbaycan için önemli projelerinin olduğunu ve su, elektrik ve rafineri gibi birçok alanda açılış yapacaklarını belirten Ruhani, Heris kentinde ise Doğalgaz Kombine Çevrim Santralinin birinci fazının açılışını yaptı.

ABD Cevad Zarif’i Yaptırım Listesine Aldı

ABD Hazine Bakanlığı, İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in Devrim Rehberi Ali Hamenei adına çalıştığı gerekçesiyle yaptırım listesine aldığını açıkladı. Zarif, ABD’nin bu kararına sosyal medya hesabından tepki gösterdi. Zarif: “ABD’nin beni yaptırım listesine almasının nedeni benim İran’ın dünya genelindeki baş sözcüsü olmam. Gerçek bu kadar mı acı? İran dışında bir mülküm ya da menfaatim olmadığı için yaptırımların ne bana ne de aileme bir etkisi yok. Beni hedefleriniz için bu kadar büyük bir tehdit olarak gördüğünüz için teşekkür ederim.” ifadelerini kullandı. ABD’nin bu kararını “kötü niyetli çaresizlik” ve “çocukça” olarak yorumlayan Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani “ABD’liler hem İran’la müzakere etmeye hazır olduklarını söylüyorlar hem de diğer taraftan Dışişleri Bakanımızı yaptırım listesine alıyorlar.” dedi. Genelkurmay Başkanlığı da ABD’nin kararını kınayarak “çaresizlik” olarak nitelendirdi.

Viyana’da Kriz Görüşmeleri

İngiltere, Almanya, Fransa, Rusya, Çin ve İran’dan ABD’nin tek taraflı çekildiği nükleer anlaşmayı ayakta tutmak isteyen temsilciler 28 Temmuz Pazar Günü Viyana’da bir araya geldi. Görüşmelere katılan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Abbas Irakçi, İngilizlerle yaşanılan tanker krizini nükleer anlaşma konusundaki tartışmalara bağladı. Irakçi, “Nükleer anlaşmaya taraf olan ülkeler İran’ın petrolünü ihraç etmesine engel olmamalıdır.” dedi.

İran: Suudi Arabistan ile Diyaloğa Hazırız

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif 31 Temmuz Çarşamba Günü İran Radyo ve Televizyon Kurumu’na (IRIB) verdiği röportajda Suudi Arabistan ile diyaloğun imkân dâhilinde olduğunu söyledi. Zarif, “Suudi Arabistan diyaloğa hazırsa, komşularımızla diyaloga her zaman hazırız.” dedi. Zarif ayrıca, İran’ın Suudilerin yakın müttefiki olan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile de benzer görüşmelerde bulunabileceğini, “Politikalarını değiştirirlerse diyalog için çok iyi bir fırsat.” dedi.

'Afganistan'da Kalıcı Barış' Görüşmeleri

İran Dışişleri Bakanı Siyasi İşler Yardımcısı Seyyid Abbas Irakçi, BM Afganistan Özel Temsilcisi Ingrid Hayden ile Afganistan’daki son gelişmeler ve ülkedeki sürdürülebilir barışı sağlama yolları hakkında konuşmak için Tahran’da bir araya geldi. Bu görüşme kapsamında Afganistan’daki güvenlik durumu ve gelecekteki siyasi gelişmeler, özellikle de yaklaşmakta olan cumhurbaşkanlığı seçimleri ve ülkedeki barış süreci ele alındı.

Pompeo: Zarif, Hamanei Mafyasının Baş Savunucusudur

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ABD’nin İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’e yaptırım uygulama kararı hakkında konuştu. Pompeo, Zarif’i İran Devrim Rehberi Ali Hamenei’nin “baş savunucusu” olarak niteledi. Pompeo ayrıca, “Rejimin yasa dışı davranışlarında Zarif de Hamenei mafyasının geri kalanı kadar suçludur.” dedi.

Trump: İran Müzakere İstiyor

ABD Başkanı Trump Ohio Cincinnati’deki seçim mitinginde nükleer anlaşmadan çekilmesini işaret ederek İran ile olan ilişkilerinden bahsetti. Trump mitinge katılanlara, “İran, 2 yıl önce benim devraldığımdan çok farklı bir ülke. Her şey bitti, şimdi sadece umutsuzca bir pazarlık yapmayı istiyorlar.” diye seslendi.

Yapı Malzemeleri Maliyetinde Artış

İran İstatistik Merkezine göre Tahran’daki konut birimleri için inşaat malzemelerinin genel fiyat endeksi, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre %62,2 arttı. Bu rakamda bir önceki yılın ilk çeyreğine göre %14,2 artış yaşandı.

İran’ın AB Ülkeleriyle Ticareti Düştü

İran’ın AB üyesi ülkeler ile ticareti 2019 yılının ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla %76,31 oranında düşüş kaydederek 2,05 milyar avro seviyesine geriledi. İran AB ülkelerine dönem içerisinde yaklaşık 310 milyon avro değerinde emtia ihraç etmiştir. İthalatı da %55 düşüş kaydederek 1,74 milyon avroya gerilemiştir.

İranlıların Türkiye’de Sermaye Yatırımı

Türkiye’ye en çok yatırım yapan yabancı sermaye sıralamasında özellikle İranlılar dikkat çekmektedir. Türkiye’den konut alımında Irak’tan sonra ikinci sırada, vatandaşlık başvurularında ise ilk sırada olan İranlılar, 2019’un ilk yarısında Türkiye’de 513 şirket açarak doğrudan sermaye yatırımlarında da birinci sıraya yerleşti.

Tahran’da Su Kıtlığı

Tahran Eyaleti Planlama Kurumu yöneticilerinden biri Tahran eyaletindeki su kıtlığının, orantısız nüfus artışı ve yeraltı su kaynaklarının zamansız geri çekilmesi nedeniyle “ciddi bir durumda” olduğunu bildirdi. Tahran Eyaleti Planlama Kurumundan Şahram Adaleti, salı günü İRNA ile yaptığı röportajda su meselesinin, gelecek 10 yıl içerisinde Tahran’ın karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olacağını açıkladı.

Daha önce Enerji Bakan Yardımcısı da Tahran eyaletindeki yeraltı su kaynaklarının durumunun vahim olduğunu, bu eyalette geri dönüşümlü su kullanmak dışında başka bir çare bulunmadığını belirtmişti.

Su ve kanalizasyon görevlilerine göre bu yılki yağmurlar barajlardaki su kapasitesi artırmasına rağmen yeraltı kaynaklarını beslememiştir. Bu yüzden su tüketiminde öncelik tasarruf olmalıdır.

İkinci Kırmızı Kalem Festivali

Hilal-i Ahmer Cemiyeti, uluslararası bir yardım kuruluşu olarak insani ve yardım faaliyetleri kapsamında İkinci Kırmızı Kalem Medya Festivalini düzenliyor.

Gazeteciler, haberciler, fotoğrafçılar, köşe yazarları, haber ajansları, internet siteleri ve görsel ve işitsel iletişim uzmanları, festival çağrısı süresince Hilal-i Ahmer Cemiyeti ekseninde eserlerini festivale gönderebilirler.

İnsani ve gönüllü faaliyetler, barış ve ayrımcılıkla mücadele, yardım ulaştırma, sel, deprem gibi doğal afetlerde acı çeken insanlara yardım ve yol kazaları, göç, savaş vb. insani felaketler, festivalin konusu kapsamında ele alınacak hususlardır.

Festivalin sanat bölümünde ise ilgililer fotoğraf, grafik tasarım, poster, karikatür, çizgi film gibi eserlerini festival kapsamında sergilenmek üzere iletebilirler.

Hapis Yerine Kitap Satın Alma Cezası

Ardestan Halk Kütüphaneleri Başkanı, “Bir sanık, hapis cezası vermek yerine kitap satın alıp Ardestan Halk Kütüphanesi’ne bağışlamaya mahkûm edilsin” açıklamasında bulundu. ISNA’nın haberine göre İffet Bagheri, bu konuda “Ardestan Adliyesi ile yapılan anlaşmaya göre Ardestan Adliyesindeki ceza dosyalarının bazılarında hâkimler, kitap satın alma cezasını, hapis cezasına alternatif olarak Ardestan şehrinin kütüphanelerinin lehine kullanıyorlar.” açıklamasında bulundu. Ayrıca geçtiğimiz günlerde bir mahkûmun 4 milyon tümen değerinde kitap satın alarak Isfahan eyaleti Ardestan şehri kütüphanelerine bağışlama cezasına çarptırıldığını ekledi.

Şehri Kitap’ta Mantra Müzik Albümünün Tanıtımı

Mantra müzik albümünün tanıtım ve imza töreni, 2 Ağustos Cuma günü saat 19:00’da Şehri Kitap kurumunun merkezinde Nader Mashayekhi, Hoşyar Hayyam, Mani Caferzadeh, Reza Ferhadi, Behnam Abulkasım ve Sam Esfahani’nin katılımıyla Şehri Kitap kurumunun merkezinde gerçekleştirilecektir. Sam Esfahani’nin ikinci albümü olan Montra, solo piyano bestelerinden oluşmaktadır. Albümde dört adet piyano parçası yer almaktadır. Besteci, piyanist, akademisyen olan Sam Esfahani, çocukluğundan itibaren piyano besteciliğine başlamış ve olgunlaşma dönemini, Profesör Clara Bukuchava’nın yanında geçirmiştir. Bestecilik ve müziğin diğer uzmanlık alanlarında Farid Omran, Ahmad Pejman, Hoseyin Dehlavi, Hoseyin Reyahi, Kambiz Roshan Ravan, Amir Eslami, Masoud Ebrahimi gibi hocalardan dersler almıştır. Program herkese açıktır.

Haftalık Basın Özeti 3-9 Ağustos 2019

Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler

Haftalık Basın Özeti 20-26 Temmuz 2019

Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler