Haftalık Basın Özeti 4-10 Mart 2017 (14-20 Esfend 1395)

BASIN ÖZETİ 13.03.2017
Editör Editör

Geçtiğimiz Hafta İran Basınında Öne Çıkan Haberler

Hemenei’nin Halefinin Belirlenmesi İçin Gizli Komite Çalışmaları

Hamenei'ye yakınlığıyla bilinen din adamlarından Uzmanlar Meclisi Başkanlık Divanı Sözcüsü Ahmed Hatemi, mevcut Devrim Rehberinin halefini seçecek gizli bir komitenin var olduğuna işaret etti ve bu göreve layık adayların belirlenmeye çalışıldığını söyledi. 4 Mart Cumartesi günü basın toplantısında konuşan Hatemi bir sonraki Rehberi belirlemek için Uzmanlar Meclisinin bünyesindeki bu gizli komitenin 20 yıl önce kurulduğunu ve bu komitenin bilgilerine yalnızca Devrim Rehberi Ali Hamenei’nin ulaşabileceğini belirtti. Uzmanlar Meclisi, Devrim Rehberini seçme, denetleme ve azletme yetkisine sahip bir kurumdur.

Radyo Televizyon Kurumundan Meclis Başkanına Sansür

Geçtiğimiz hafta devlet kurumundaki müdürlerin maaşlarını artırmaya yönelik tasarının 1 Mart Çarşamba günü meclis onayından geçmesinin ardından Meclis Başkanı Ali Laricani ağır eleştirilere maruz kalmıştı. Sert eleştirilerde bulunan İslam Devrimi Güçleri Halk Cephesi ise onaylanan tasarının utanç verici olduğunu söylemişti. Ali Laricani’nin meclis açık oturumunda Halk Cephesi’ne verdiği cevaplar ise İran Radyo Televizyon Kurumu (IRIB) tarafından sansürlendi. Halk Cephesi kurucularından olan Meclis Ortak Komisyonu Başkanının kendisine gelip Koruyucular Konseyi’nin itirazda bulunduğunu ve bunların eklenmesini istediklerini söylediğini hatırlatan Laricani, Koruyucular Konseyi’ne de konuya dair soru yöneltilmesi gerektiğini belirtti. Adaylarının Konsey tarafından seçimlere girişinin reddedileceği korkusuyla eleştiride bulunmadıklarını ve bu yüzden meclisi hedef aldıklarını ileri süren Laricani, kendisini eleştiren bu vekillerin geçmişlerini iyi bildiğini söyledi. Ancak Laricani’nin bu açıklamaları İran Radyo Televizyon Kurumu (IRIB) tarafından sansürlendi. Müdürlerin maaşlarını artırmaya yönelik tasarı, gelen itirazlar sonucu 4 Mart Cumartesi günü meclis açık oturumunda alınan kararla eski haline geri getirildi.

Halifelere Hakaret Eden Milletvekiline Uyarı 

İran meclisindeki bazı Sünni vekiller Meşhed Milletvekili Cevad Kerimi Kuddusi hakkında bu şehirde verdiği bir cuma hutbesinde Hulefa-yı Raşidinin ilk üçü olan Hz. Ebubekir, Hz. Ömer ve Hz. Osman’a hakaret ettiği gerekçesiyle Meclis Başkanlığına şikâyette bulundular. Meclis Başkanı Ali Laricani’nin talimatıyla konuyu incelemek için acil toplanan Milletvekillerinin Davranışlarını Denetleme Komisyonu Kudisi’nin açıklamalarının milli güvenliğe aykırı olduğu kanaatine vardı. Konuya ilişkin açıklama yapan Milletvekillerinin Davranışlarını Denetleme Komisyonu Sözcüsü Muhammed Cevad Cemali ise, komisyonun konuyla ilgili nihai kararı önümüzdeki hafta yapılacak olan toplantıda vereceğini söyledi.

Savunma Bakanı: S-300 Füzelerinde Dışa Bağımlı Değiliz

Savunma Bakanı Hüseyin Dehgan yaptığı açıklamada İran’ın S-300 füze sisteminde dışa bağımlı olmadığını ve bu füze ve teçhizatın benzerini ülke içinde bütün teknolojik boyutlarında yetki sahibi olarak ürettiklerini söyledi. İran’ın S-300 füzelerine benzeyen “Baver 373” füze sistemini tasarladığına işaret eden Dehgan, bu sistemin üç deneme aşamasından geçirildiğini ve en kısa zamanda iki aşamadan daha geçeceğini belirtti. Dehgan ayrıca, bu ayın sonunda yapılması planlanan söz konusu denemenin teknik arızadan dolayı ertelendiğini ve 24 Mayıs tarihinde sistemin operasyonel testlerinin yapılacağını bildirdi.

80 Milletvekilinden Ümit Fraksiyonunun Hatemi İle Görüşmesine İtiraz 

25 Şubat günü Ümit Fraksiyonunun yaklaşık elli üyesi Ümit Listesinin seçimleri kazanmasının yıldönümü vesilesiyle bu fraksiyonun en büyük destekçilerinden olan eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi’yi ziyaret etmişlerdi. Bu ziyarete itiraz eden 80 Milletvekili Meclis Başkanı Ali Laricani’ye mektup yazdılar. Laricani’den Meclisin ve milletvekillerinin haysiyetini korumasını talep eden imzacılar Laricani’den konuyla ilgilenmesini istediler. 1997-2005 yılları arasında iki dönem cumhurbaşkanlığı yapan Hatemi, 2009 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Mir Hüseyin Musevi, Zehra Rahneverd ve Mehdi Kerrubi'nin başını çektiği Yeşil Hareket'i desteklemişti. 2015 yılında ise ülkede kaosa neden olduğu gerekçesiyle Hatemi’nin resimlerinin İran basınında kullanılması yasaklanmıştı.

Ali Mutahhari: Uzmanlar Meclisi Görevini Yerine Getirmiyor 

6 Mart günü İsfahan Üniversitesi’nde konuşma yapan Meclis Başkanı İkinci Vekili Ali Mutahhari, Uzmanlar Meclisi Başkanı Ali Cenneti’nin Ruhani’ye yönelik ‘eğer Direniş Ekonomisi gerçekleşmediyse halktan özür dileyin’ ifadelerini eleştirerek Uzmanlar Meclisi’ni kendi görevini yapmamakla suçladı. Uzmanlar Meclisi’nin vazifesinin Devrim Rehberini denetlemek olduğunu hatırlatan Mutahhari bu meclisin bazı üyelerinin söyleyecek çok sözleri olduğunu ifadelerine ekledi. Mutahhari ayrıca, 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki Yeşil Hareketi lideri olan Mir Hüseyin Musevi ile Mehdi Kerrubi’nin ev hapsinde olmasının kanuna aykırı olduğunu ve eğer bu olaylar için özür dilenecekse hem rejimin hem de ev hapsinde olanların özür dilemesi gerektiğini belirtti. 

“Görevimiz Kalemleri Değil Kurşunları Engellemektir”

Kültür ve İrşat Bakanlığı Yetkililer Kongresi’nde konuşan İstihbarat Bakanı Mahmud Alevi, güvenliğin kültür için olduğunu, İstihbarat Bakanlığının çelik pençesinin teröristlerin boynunda olduğunun bilinmesi gerektiğini ve Bakanlığın halka karşı şefkatli olduğunu söyledi. Sanal alemi güvenli hale getirmenin hiçbir zararı olmadığını belirten Alevi, İstihbarat Bakanlığı olarak görevlerinin kalemleri değil, kurşunları engellemek olduğunu bildiklerini söyledi. Bakanlığın görevlerinden birinin de toplumda huzuru sağlamak olduğuna işaret eden Alevi İstihbarat Bakanlığı isminin halk için güven verici olması gerektiğine dikkat çekti.

DMO Genel Komutanından Seçim Yorumu

Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Genel Komutanı Muhammet Ali Caferi DMO’dan hiçbir komutanın geçmişte olduğu gibi seçimlerde siyasi müdahaleye ve adayları yıpratmaya hakkı olmadığını söyledi. İran’da silahlı kuvvetlerin seçimlere müdahale etmesi yasal olarak yasaklanmıştır. Ancak buna rağmen önceki cumhurbaşkanlığı ve meclis seçimlerinde DMO’dan muhafazakâr ve reformistlerin birçoğu yasadışı olarak seçimlere müdahale etmekle suçlanmıştı. Hasan Ruhani de geçtiğimiz hafta yaptığı bir açıklamada herhangi bir askeri güç ihlalde bulunduğu zaman karşısında durulması gerektiğini vurgulamıştı.

Uzmanlar Meclisi Rafsancani’nin Ölümünden Sonra İlk Kez Toplandı

Devrim Rehberini belirlemek, denetlemek ve gerekirse azletmekle yükümlü olan Uzmanlar Meclisi Ocak 2017’de hayatını kaybeden eski cumhurbaşkanı ve Uzmanlar Meclisi üyesi olan Haşimi Rafsancani’nin ardından Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin de katılımıyla Ayetullah Ali Cenneti başkanlığında ilk kez toplandı. Bu toplantıda Uzmanlar Meclisi Başkanı Ali Cenneti’nin hükümete yönelik sert sözleri dikkat çekti. Cenneti, direniş ekonomisi gerçekleşmediği takdirde hükümetin halktan özür dilemesi gerektiğini savundu. 

İran Milli Helikopterini Görücüye Çıkardı

İran, Savunma Bakanlığı Hava Sanayi Kurumu’nda tasarlanan ve üretilen ‘Saba 248’ isimli yeni milli helikopterini Savunma Bakanı Hüseyin Dehgan’ın katılımıyla tanıttı. Savunma Bakanı Hüseyin Dehgan törende yaptığı konuşmada Saba 248 adlı yeni helikopterin hafif ve orta ağırlıklı, çok amaçlı kullanımlı, çift motorlu, dört pervaneli ve 8 kişilik özellikleri ile yük ve yolcu taşıma, arama kurtarma, keşif ve kıyıdan uzak operasyonları, hava ambulansı ve hava taksisi hizmetleri görevlerini gerçekleştirebildiğini söyledi. 

İran Başsavcısı: Bankalardan Faizi Bir Türlü Kaldıramadık

İran Başsavcısı Muhammed Cafer Muntazıri yaptığı konuşmada ülkedeki bankalarda uygulanan faiz sistemi hakkında değerlendirmelerde bulundu. İslami toplumun özelliklerine işaret eden Muntazıri kendilerinin siyasi ve iktisadi alanlardaki uygulamalarının İslami bir toplumun kriterlerine uymadığını söyledi. Muntazıri banka sistemlerinde faizi bir türlü kaldıramadıklarını dile getirerek özeleştiride bulundu. Kum’daki ileri gelen müçtehitlerden Ayetullah Mekarim Şirazi de geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada bankaların uyguladığı acımasız faiz sisteminin haksız ve haram olduğunu dile getirmişti. İran’da mevcut faiz oranı %15’dir. 

İçişleri Bakanı Seçim Takvimini Açıkladı

9 Mart Perşembe günü Buşehr vilayetinin seçim bürosunu ziyaret eden İçişleri Bakanı Abdül Rıza Rahmani Fazli, burada gazetecilere açıklamalarda bulundu. Yaklaşan seçimlerle ilgili konuşan Fazli, 200 milyon adet oy pusulasının basıldığını belirtti. Adayların başvuru sürecine işaret eden Fazli belediye şehir meclisi üyeliği için aday adaylarının başvurularının 20 Martta, Cumhurbaşkanlığı aday adaylığı için başvuru tarihinin ise 11 Nisan’da başlayacağını söyledi.

Kültür Ve İrşat Bakanından Etnik Azınlıklar Açıklaması

Kültür ve İrşat Bakanı Rıza Salihi Emiri 9 Mart Perşembe günü Zahidan şehrinde Sistan ve Beluçistan vilayetinin Yönetim Konseyi toplantısında hükümetin özellikle daha az gelişmiş bölgeleri kalkındırmak için çalıştığını ve İran’daki etnik çeşitliliğin Allah’ın bir lütfu olduğunu söyledi. Devletin etnik unsurlarına yaklaşımının güç ve servetin eşit dağılımı ve bu unsurların haysiyetini koruma odaklı olduğunu vurgulayan Emiri, etnik grupların devletin yapabileceğinden fazlasını istemediklerini dile getirdi. Dayanışmanın ülkenin en önemli sorunu olduğuna dikkat çeken Emiri, kalkınmak için toplumsal dayanışmanın gerekli olduğunu belirtti.

Şehitler Vakfı Başkanı: 2100 İranlı Öldürüldü 

Şehitler Vakfı Başkanı Muhammed Ali Şehidi Suriye ve Irak’ta bugüne kadar hayatını kaybeden İran askerlerinin sayısının 2100’e ulaştığını söyledi. Şehidi konuşmasında bu askerlerin uyruklarıyla ilgili ayrıntılara değinmedi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İranlı Yetkililerle Görüştü

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in üst düzey bir siyasi ve ekonomik heyet başkanlığında İran’a geldiği açıklandı. Azerbaycan Cumhurbaşkanı’nın Tahran ziyareti kapsamında İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ve diğer üst düzey yetkililerle görüşeceği belirtildi. Görüşmelerde Tahran-Bakü ilişkileri başta olmak üzere Karabağ meselesi, bölgesel ve uluslararası konuların ele alınacağı öngörülüyor. Son yıllarda iki ülke yetkilileri arasında yapılan görüşmelerde 120'yi aşkın anlaşmanın imzalanması, Tahran ve Bakü'nün ikili ilişkilerin geliştirilmesi yönünde kararlı olduklarını göstermektedir.

ABD Başkanı Trump Yeni Göç Yasasını İmzaladı

ABD Başkanı Donald Trump, nüfusunun çoğu Müslüman olan 6 ülkeye (İran, Libya, Somali, Sudan, Suriye ve Yemen) 3 ay yeni vize sınırlaması getiren yasayı imzaladı. Trump, göreve geldikten sonra “terör tehdidi” gerekçesiyle Müslüman ülke vatandaşının ABD’ye girişini yasaklayan bir bildiri yayımlanmıştı. Trump’ın bu kararından dolayı dünya genelinde protesto gösterileri düzenlenmişti. Trump ise bu kararından vazgeçmeyeceğini belirtmişti ancak bu karar federal mahkeme tarafından engellenmişti. Trump yeni kararnameyi imzaladı ve bu kararname 6 Müslüman ülkenin vatandaşlarına 90 gün boyunca ABD’ye seyahat yasağı getiriyor. Irak, yeni kararnamede listeden çıkarıldı. Yeni kararname 16 Mart’ta yürürlüğe girecek.

Zarif’in Katar Ziyareti

Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Katar’da Emir Şeyh Tamim bin Hamd Al-i Sani ile görüştü. İkili ilişkilerin ele alındığı görüşmede taraflar ticari ve iktisadi ilişkilerinin gelişmesine vurgu yaptı. Taraflar ayrıca bölgesel dosyaları ve ortak kaygıları ele aldı. Zarif, Katar Emiri’nin yanı sıra Katarlı mevkidaşı ile de bir görüşme gerçekleştirdi.

İran’ı Suriye’den Çıkarmamız Gerekiyor

ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Nikki Haley, İran ve desteklediği Şii milislerin Suriye'den çıkarılması gerektiğini söyledi. Haley, BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura'nın, BM Güvenlik Konseyinin Cenevre'deki Suriye barış görüşmelerinin 4. turunun sonuçlarına ilişkin bilgilendirdiği kapalı oturumun ardından gazetecilere açıklamalarda bulundu. ABD'nin Cenevre'deki görüşmeleri, Mistura'yı ve BM sürecini desteklediğini belirten Haley, "Siyasi çözüm için görüşmeler devam etmeli. Suriye artık teröristlerin sığınacağı liman olmamalı. İran'ı Suriye'den çıkarmamız gerekiyor” dedi.

İranlı General, Musul ve Nineva’nın Kurtarılacağını Açıkladı

Kudüs Özel Kuvvetleri Başdanışmanı Tuğgeneral İradi Masjedi Irak ordusu ve halk milisleri tarafından DEAŞ için Musul’a giden tüm güzergahların kapatıldığını Nineva’nın da en kısa zamanda kurtarılacağını belirtti. 

Devrim Rehberi’nden Hükümete Eleştiriler

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani çarşamba günü yaptığı açıklamada; hükümetin ekonomide kat ettiği ilerlemelerin öneminin ve diğer petrol üreten ülkelerin düşük fiyatlar sebebiyle karşılaştığı sorunlara nazaran İran’ın ekonomik büyüme, enflasyonun düşürülmesi ve para biriminin değer kaybetmesinin önlenmesi konularında elde ettiği başarıların altını çizdi. Ruhani konuşmasında İran’ın büyük bir ulus, güçlü bir hükümet ve akıllı bir lider sayesinde Direniş Ekonomisi ile kazanan ülke olduğunu belirtirken; konuşmasının pek çok yerinde Direniş Ekonomisi’nin düzgün bir şekilde uygulanmasının önemini vurguladı. Ancak Devrim Rehberi Ayetullah Ali Hamenei, Cumhurbaşkanı ile aynı görüşte gibi görünmüyor. Zira Hamenei perşembe günkü konuşmasında Direniş Ekonomisi’nden bahsedilmesinin bu politikanın teorik çerçeve açısından kabul gördüğünü ancak önemli olanın Direniş Ekonomisi’nin tam anlamıyla uygulanması olduğunu söyledi. Buna ek olarak hükümetin belirli konularda başarılı olduğunu değinen Hamenei, Direniş Ekonomisi’nin tam uygulandığı takdirde gelişmelerin halk tarafından da fark edileceğini belirtti. Hükümetin nükleer anlaşma sonrası ülkenin adeta refaha ereceği konusunda halkın beklentileri arttırması ve yanlış yönlendirme konusunda herhangi bir adım atmaması seçim döneminde Ruhani’nin epey başını ağrıtacak görünüyor. Üstelik Devrim Rehberi’nin de insanların şikayetlerini ve işsizlik başta olmak üzere perakende sektöründe beklenen iyileşmelerin kaydedilmediğini vurgulaması; hükümetin seçimlerde en etkin araç olarak ekonomiyi kullanmasına ket vuracak gibi görünmekte.

İran Hesaplarının Dondurulması

11 Eylül saldırısında yakınlarını kaybedenlerin avukatları aracılığıyla, Clearstream hesabında tutulan ve İran Merkez Bankası’na ait olan 1,6 milyar ABD dolarının dondurulmasını ve İran’ın suçlamayı ve tazminat ödemeyi reddetmesi üzerine, ölenlerin yakınlarına tazminat olarak verilmesi için uğraşmaları İran tarafından oldukça tepki çekti. Hatta New York Times’da yer alan haberde Merkez Bankası’nın hesabının mahkeme tarafından dondurulduğunun belirtilmesi de pek çok açıklamayı beraberinde getirdi. İran tarafından yapılan ilk açıklama bu miktarın yaptırımlar döneminde ve nükleer anlaşma öncesinde 16 Ocak 2016 tarihinde dondurulmuş olduğuydu. Bunun yanı sıra İran Merkez Bankası yetkilisi de bankanın avukatlarının ve kurumun iletişim içinde olduğunu, belirtilenin aksine yeni bir gelişme olmadığını ve varlıklarının Clearstream hesabında yer aldığını açıkladı. Ekonomi Bakanı Tayyip Niya ise Amerika vatandaşı olan birinin bir Avrupa mahkemesine gitmesini ve ABD'nin yetkisi dahilinde olmayan varlıklarla ilgili şikâyet etmesini ilginç bir işlem olarak değerlendirdi ve mahkemenin 22 Mart günü açıklayacağı kararın İran lehine olmasını beklediklerini belirtti. Son olarak ise İran Merkez Bankası Hukuki İşler Genel Müdürü Erdeşir Fereyduni, ABD’nin bu hamlesinin uluslararası hukuka ve anlaşmalara aykırı olduğunu, Lüksemburg mahkemesinin ABD mahkemelerinde verilen kararların Lüksemburg için bağlayıcı olup olmadığı ve uygulanabilirliği yönünde karar vereceklerini belirtti. 

Sepah Bankası Yeniden Avrupa’da

Bank Sepah'ın uluslararası Londra merkezli şubesinin genel müdürü, diğer İran bankalarının Avrupa’da yaptığı gibi, Sepah'ın da uluslararası şubesinin yaptırım sonrası dönemdeki faaliyetlerini sürdürmek için gerekli izinleri aldığını açıkladı. Ancak ülkedeki diğer bankaların İran bankaları ile çalışmaktan kaçındığı bir gerçek. İran bankaları ise bunu ortadan kaldırabilmek ve diğer bankaları kendileri ile çalışmaya bir nevi zorlamak için İngiliz PSR ile tahkim davası açmayı düşünüyor. 

İran Üniversitelerinde Öğrenci Sayısı Düşüyor

İran Bilim, Araştırma ve Teknoloji Bakanı Muhammed Ferhadi, 2016 yılında İran’ın tüm üniversitelerinde öğrenci sayılarında düşüş yaşandığını ve buna bağlı olarak üniversitelerde 500 bin boş sandalyenin olduğunu söyledi. Geçtiğimiz yıllarda 4.800.000 öğrencinin üniversitelerde okuduğunu, bu yıl ise bu sayının 4.300.000’e gerilediğini, öğrenci sayısının azalma sebebinin üniversitelere başvuru sayısındaki azalmalara bağlı olduğunu, fen ve teknoloji bölümlerinin yanında sosyoloji ve iktisat-işletme gibi bölümlere de ihtiyaçlarının bulunduğunu sözlerine ekledi. 

İran Okullarında Şiddet

Son yıllarda İran okullarında öğretmenlerin öğrencinin kafasına kalem sokmak gibi acayip ve garip fiziki şiddet uygulamalarından tutun da öğrenci tarafından öğretmenin öldürülmesine kadar İran basınında okullarda şiddetin arttığına dair birçok haber yayımlanmakta. 4 Mart 2017 Cumartesi günü saat 22.45 sularında İran’ın Gilan eyaletine bağlı Rudser ilçesinde Devlet Örnek Okulunun hademesi ve kültür kulübü sorumlusu 31 yaşlarındaki Cevad Cihanşahi, okul kulübünün kapısını kilitlerken 13 yaşlarında iki öğrenci tarafından bıçakla yaralanarak hastanelik edildi. Bu iki öğrencinin okulun hademesini yaralamakla kalmayıp daha sonra okulun kalorifer sistemindeki yakıtı ateşleyerek okulu yaktılar.

Bunun İran okullarında meydana gelen tek bir olay olmadığı biliniyor. 2014 yılında Loristan’da bir lise öğrencisi fizik dersi öğretmenini bıçaklayarak öldürmüştü. İran’da öğrenciler arasında saldırganlık son yıllarda kaygı verici bir şekilde artmakta. 

İran’da Akciğer Hastalığından Ölümler Artıyor

İran Sağlık, Tedavi ve Tıp Öğretimi Bakan Yardımcısı İreç Harirçi, İran’da sigara ve nargile kullanımının ve hava kirliliğinin solunum yolları hastalığının artmasına sebep olduğunu, 25 yıl önce bu hastalıklar, ölüm sebebi olarak 16. sırada yer alırken günümüzde 7. sıradaki ölüm sebebi olarak yer değiştirdiğini açıkladı. 

İran’da Aids Kadınlar Arasında Daha Hızlı Yayılıyor

30 bin civarında AIDS vakası bulunan İran’da, AIDS’in yayılmasını önleyici tedbirler bulunmamakta ve bazı doktorlar, AIDS hastalığının bulaşıcı olduğu korkusuyla muayene etmekten geri durmaktadır; bu da bazı AIDS vakalarının gizli kalmasına sebep oluyor.

Aids’le ilgili haberlerin sıkça görüldüğü İran’da AIDS oranı önceki yıllarda erkeklerde %97 ve kadınlarda %3 iken, hastalığın daha çok cinsel yolla bulaşmasından dolayı şimdilerde kadınlarda %16 ila 17’lere ulaşması Sağlık Bakanlığı yetkilileri rahatsız etmeye başlamış gibi görünmekte. 

İran’da Sosyal Medya Kullanımı

İran’ın ulusal resmi kamuoyu araştırma şirketi ISPA’nın İran’da sosyal medya kullanımı ile ilgili olarak 1500 kişiyle telefon aracılığıyla yaptığı bir araştırma sonucu yayımlanmıştır. Bu ankete katılıp cevap verenlerin %72’si şehirlerde, %28’i köylerde yaşamaktadır. Katılımcıların %50’si erkek ve ortalama 38 yaşında ve %61 lise mezunu ve daha aşağı öğrenim görmüş, %39’u üniversite mezunu, %69’u evli, %27,5’i bekar, %3,5’u boşanma veya vefat nedeniyle dul yaşamaktadır.

Bu araştırma sonucuna göre, halihazırda %59,7 12 yılı aşan süreden beri sosyal medyadan yararlanmakta, erkekler kadınlara göre %5 daha fazla sosyal medyayı kullanmakta, yaş durumlarına göre ise, 18-29 yaş arası %81 ile en çok kullanan grubu teşkil etmektedir. 12-17 yaş grubunun %67’si, 30-49 yaş grubunun %63’ü ve 50 yaş ve üzeri grubun ise %25’i sosyal medyadan yararlanmaktadır.

Üniversite mezunlarının %84’ü, lise ve daha aşağı öğrenim görenlerin %44’ü, evlilerin %54,7’si, bekarların %76,7’si sosyal medya kullanmaktadır.

Yapılan bu anket sonuçlarına göre sosyal ağların dağılımı da şöyledir: %55 Telegram, %23 Instagram, %14 Whatsapp, %4 Facebook, %2 Viber, %2 Google Plus ve %1’in altında olmak üzere Tango, Twitter, WeChat gibi sosyal ağlardan yararlanmaktadır.

ISPA’nin yaptığı bu araştırmaya göre, 2015 yılında İran’ın %38’i Telegram’a üye iken 2016’da bu sayı %17 artarak %55’e ulaşmıştır. Ayrıca 2015 yılında İran’ın %17’si Instagram kullanırken 2016 yılında %6 oranında artarak %23’e çıkmıştır. Ülke geneline göre kişi başına günlük ortalama 72 dakika sosyal medyadan yararlanılmakta ve sosyal medya kullananlara göre ortalama 120 dakika sosyal medya kullanılmaktadır.

Bu ankete cevap verenlerin %90,8’i en az bir sosyal medya abonesidir ve akılla telefonla sosyal medyayı takip etmektedir. Bunlardan yaklaşık %10’u laptoptan ve %4,2’si tabletten yararlanmaktadır. 

2017’de Diyet Parası 2 Milyar 100 Milyon Riyal

İran Yargı Kurumu Halkla İlişkiler ve Teşrifat Genel Müdürü Hasan Rahimi, İran ceza kanununun 549. maddesine göre yargının elindeki son yönergeye göre haram aylarının dışında 21 Mart 2017- 20 Mart 2018 tarihleri arasında diyet parasının 210.000.000 Tümen olarak tespit edildiğini açıkladı. 21 Mart 2016-20 Mart 2017 tarihleri arasında diyet parası 190.000.000 Tümen idi. 

Mehran Modiri’den Yeni Albüm

İranlı sanatçı Mehran Modiri’nin, Mehyar Alizadeh’nin bestelerinden oluşan yeni müzik albümü 2017’nin baharında satışa çıkıyor. Kayıt aşamasında olan bu albüm, Mevlâna’nın şiirlerinden oluşan ve Mehyar Alizedeh bestelediği eserleri içermektedir. “Henrah-ı Resane-ye Movc” şirketinin katkılarıyla hazırlanan bu albümde ayrıca Mehran Modiri’nin birkaç sözsüz eseri de yer alacak. 300 günlük bir çalışmayla hazırlanan ve Mevlâna’nın şiirlerinin yeni tarzda seslendirildiği bu albümün ilk parçası “Yar Tuyî/ Dost Sensin” adını taşımaktadır. 

Moskova, Tahran ve Ankara, Suriye’nin Durumunun İyileşmesine Yardım Ettiler

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Rybakov, Suriye probleminin çözülmesi için Kırgızistan’ın başkenti Astana’da yapılan görüşmelerinin önemine işaret ederek, Suriye’de dikkate değer ilerlemeler kaydedildiğini, Rusya, İran ve Türkiye’nin Suriye’de ortak olarak ateşkesi takip ettiklerini, Türkiye ve İran’ın iş birliği ile yapılan toplantıda ateşkesin sürdürülmesinde anlaştıklarını açıkladı. Sergey Rybakov, Astana görüşmelerinin Cenevre müzakerelerine ters olmadığını, 30 Aralık 2016 günü Rusya, Türkiye ve İran’ın katılımıyla Astana’da yapılan müzakerelerde Suriye’de ateşkesi kontrol edecek ortak bir mekanizmanın kurulmasında anlaştıklarını sözlerine ekledi.

Haftalık Basın Özeti 18-24 Kasım 2017

Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler

Haftalık Basın Özeti 18-24 Mart 2017 (28 Esfend 1395 - 4 Ferverdin 1396)

Editör

Geçtiğimiz Hafta İran Basınında Öne Çıkan Haberler