Haftalık Basın Özeti 6-12 Ekim 2019

14-20 Mehr 1398

BASIN ÖZETİ 12.10.2019
Editör Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler

İran Meclisinden Barış Pınarı Harekâtına İlişkin Açıklamalar

Eski Dışişleri Bakanı Yardımcısı ve İslami Şura Meclis Başkanı Uluslararası Özel İşler Yardımcısı Hüseyin Emir Abdullahiyan operasyonun başladığı 9 Ekim Çarşamba günü akşam saatlerinde Twitter hesabından yaptığı açıklamada operasyonun bölgedeki gerilimi daha da arttıracağını ifade ederek operasyon sonucunda yeni göçlerin olacağını dile getirdi. Benzer şekilde Meclis Başkanlık Komitesi üyesi Ali Reza Rahimi 10 Ekim Perşembe günü açıklamasında Operasyonun Suriye’deki dengeleri değiştireceğini ifade etti. Aynı şekilde “Meclisin Vatandaş Hakları Komitesi” üyesi Abdulkerim Hüseyinzade Perşembe günü yaptığı açıklamada operasyonu bir işgal olarak değerlendirip “Mazlum Suriye halkının yanında durmamız gerekir.” ifadesini kullandı.

Cuma İmamlarının Gündemi: Barış Pınarı Harekâtı

İran’da birer siyasi tribün olarak bilinen Cuma İmamlarının gündeminde Barış Pınarı Harekâtı vardı. Tahran Cuma İmamı Ahmed Hatemi operasyonu bağımsız biz devlete saldırı olarak değerlendirip hemen durdurulması gerektiğini ifade etti. Kaydar Cuma İmamı Ali Musevi de bu harekâta farklı bir açıdan yaklaşıp ABD’nin vaatlerinin inananlar için ibret niteliğinde bir ders olduğunu dile getirdi.  Tebriz Cuma İmamı Muhammed Ali Âli Haşim ise Türkiye’den sağduyulu olmasını, Suriye sınırlarına ve egemenliğine saygı duymasını istedi. Diğer pek çok Cuma İmamı da benzer açıklamalarda bulundu.

DMO Yurtdışı Faaliyetlerini Genişletme Çabasında

Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Genel Komutanı Tümgeneral Hüseyin Selami 11 Ekim Cuma günü Erdebil’de Hz. Abbas Birliklerinde yaptığı konuşmada “Direniş Ekseni” stratejisinin alanını genişleteceklerini dile getirerek “Düşmana karşı direnişimizin bir sınırı yok.” dedi. Selami konuşmasında Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a karşı başarılarına değinerek İngiltere ve ABD’nin Husilere ateşkesi kabul etmeleri için teklifte bulunduklarını ifade etti.

İran’dan Diplomatik Arabuluculuk Önerisi

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif 11 Ekim Cuma günü TRT’ye verdiği röportajda “Barış Pınarı Harekâtıyla” ilgili İran’ın tutumunu açıkladı. Zarif daha önce de dile getirdiği gibi İran – Suriye ilişkileri bağlamında sınır güvenliğinin sağlanması için Adana Mutabakatı’nın en uygun yol olduğunu söyledi. Zarif sınır güvenliğinin barışçıl yollardan sağlanabileceğini dile getirerek İran’ın Esed Rejimi, Türkiye ve Suriye Demokrat Güçleri (SDG) arasında ortak bir karara varmak adına bir araya gelmeleri için arabuluculuk yapmaya hazır olduğunu duyurdu.

Morita: İran ve Japonya Bağlarını Korumaya Devam Edecek

Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı Küresel Çevre Departmanı Genel Müdür Yardımcısı Takahiro Morita 8 Ekim Salı Günü yaptığı açıklamada, Japonya’nın İran’a yönelik yaptırımları göz ardı ederek iş birliği kurmaya kararlı olduğunu söyledi. İran Ormanlar, Menzil ve Havza Yönetimi Kuruluşu Müdür Yardımcısı ile konuşan Morita, Japonya-İran arasında özellikle ormanları koruma konusunda fikir ve tecrübe alışverişi yapmanın önemini vurguladı.

Dışişleri Bakanlığından Saldırıya Uğrayan Tankerle İlgili Açıklama

Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Abbas Musevi 11 Ekim Cuma günü yaptığı bir açıklamada Kızıl Deniz’de saldırıya uğrayan Ulusal Tanker Şirketine (NİTC) ait SABİTİ adındaki tankerin Kızıl Deniz’in doğusunda saldırıya uğradığını duyurdu. Musevi, saldırının kimin tarafından gerçekleştirildiği hakkında bir açıklama yapmadı ancak bunun tehlikeli bir maceracılık olduğunu ifade etti. Musevi, aynı şekilde Ulusal Tanker Şirketi’nin konuyla ilgili araştırmalarının devam ettiğini ifade ederek çevrede meydana gelen hasar ve kirlilikten saldırıyı gerçekleştirenlerin sorumlu olduğunu dile getirdi.

İran Öğrenci Haber Ajansı (ISNA) da haberi “Uzmanlar olayın bir terör saldırısı olabileceğini inanıyor.” şeklinde verdi. Suudi Arabistan tarafından olayla ilgili henüz bir açıklama gelmedi.

Zarif: Ya Hepimiz Güvende Oluruz Ya Hiçbirimiz Olmayız

İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, Kuveyt merkezli Al Rai gazetesine yazdığı 10 Ekim tarihli yazıda Körfez’in ancak bölge ülkeleri arasındaki diyalog yoluyla güvence altına alınabileceğini iddia etti. Zarif yazısında, “Bölgedeki güvenliği korumanın tüm ülkelere düşen kolektif bir sorumluluk olduğuna her zamankinden daha fazla inanıyoruz. … Bölge halkının kaderi iç içe geçmiş durumda. Bu yüzden güvenlik parçalarına ayırabileceğiniz bir şey değil. Herkes ya güvende olur ya da herkes ondan mahrum kalır.” dedi.

İran’ın Petrol Dışı Ticareti

İran Gümrük Genel Müdürü Mehdi Mir Eşrefi, İran’ın petrol dışı ticaretinin (ham petrol, mazot, gaz yağı ve bavul ticareti yoluyla yapılan ihracatlar) hariç 21 Mart-22 Eylül 2019 döneminde 42 milyar dolar olarak gerçekleştiğini söyledi. İran’ın ihracat rakamları aynı dönemde yıllık bazda %10,55 düşüş kaydederek 20,94 milyar dolara ulaşmaktadır. İthalatı ise dönem içerisinde %5,51 düşüş göstererek 21,22 milyar dolar olarak gerçekleşti. Çin, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Hindistan ve Almanya bu altı aylık dönemde İran’ın mal ve hizmetlerinin en büyük ithalatçıları oldu.

İkinci Çeyrekte İşsizlik Oranı

İran İstatistik Merkezi verilerine göre İran’da 15 yaş ve üstü işsiz nüfusun oranının İran takviminin ikinci çeyreğinde (22 Haziran-22 Eylül 2019) %10,5 olduğu görülmektedir. Geçen yılın aynı dönemine göre %1,8 düşüş kaydedilmiştir. Verilere göre erkek nüfusun işsizlik oranı %8,6 iken bu oran kadınlarda %18,2 civarındadır. Ayrıca istatistiklere göre en yüksek işsizlik oranı Sistan-Beluçistan, Yezd ve Luristan eyaletlerinde sırasıyla %15.2, %15.1 ve %14.7 olarak kaydedilirken en düşük işsizlik oranı ise Zencan, Hamedan ve Fars eyaletlerinde sırasıyla %5.2, %5.3 ve %7.6 olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye Halk Bankası İran’la Ticareti Yönetmeye Devam Edecek

Türkiye’nin İran Büyükelçisi Derya Örs, Halk Bankası’nın ABD’nin tehditlerine rağmen İran ile iş birliğini sürdürmeye devam edeceğini açıkladı. Derya Örs, Halk Bankası’nın şu anda ikili ticaretin %85’ini gerçekleştirdiğini de açıklamalarına ekledi.

Beyrut’taki Uluslararası Sempozyumda İranlı Heykeltıraşlar

İRNA’nın haberine göre Kültür ve İslami İrşad Bakanlığı Görsel Sanatlar Genel Müdürü Hadi Muzafferi, İran’ın İkinci Uluslararası Taş Heykel Sempozyumu’na katılmasına ilişkin şunları söyledi: “Beyrut Sanat Üniversitesi bizi sempozyuma katılmaya davet etti. Bu etkinliğe Muhammed Reza Zabihollahzade, Şehriyar Rezai, Mehdi Salahşur gibi üç heykel sanatçısıyla katıldık. Ülkemizin sanatını tanıtmamızın yanı sıra İtalya, Mısır ve Lübnan’daki sanatçılarla daha iyi etkileşim kurma fırsatı yakaladık.” Ayrıca Beyrut’ta düzenlenen sempozyumu ziyaret eden katılımcıların dört ülkeden katılan heykeltıraş eserlerinin yapım süresi ve şeklinin yer aldığı sanatsal bir turizme şahitlik edeceğini de ekledi.

Mozaferi, İkinci Uluslararası Taş Heykel Sempozyumu’nun, Beyrut Sanat Üniversitesi ve Lübnan’daki İran Büyükelçiliği iş birliğiyle düzenlendiğini belirtti. İran’ın Kültür Müşaviri Abbas Hameyar, İran İslam Cumhuriyeti’nin iki ülke arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliği konusunda güçlü bir kararlılığa sahip olduğunu ifade etti. Lübnan’daki İtalyan Kültür Merkezi’nin direktörü Moneka Zeca, İranlılardan ve medeniyetlerinden övücü sözlerle bahsetti.

Sel Mağdurlarının Son Durumları

Morteza Salimi İRNA’yla yaptığı röportajda İran’ın bazı eyaletlerinde meydana gelen sel hususunda bilgilendirme yaptı. Salimi; Sistan ve Beluçistan, Güney Horasan, Fars gibi üç eyalet; Haş, Serbaz, Sib, Soran, Savaran, Fenuc, Mehristan, Zirogoh, Darab, Şiraz, Gir, Fesa, Hanec, Loristan, Zerrin Deşt, Bender Abbas, Cask, Minab gibi 16 şehrin selden etkilendiğini belirtti. Ayrıca Kızılay’ın 39 şehir, köy ve aşiret bölgelerinde yaşayan 1270 kişiye yardım hizmeti sunduğunu da ekledi. Salimi, yedi gün içinde beş kişinin hayatını kaybettiğini, dört kişinin tıbbi merkezlere nakledildiğini, 604 evin zarar gördüğünü, 18 aracın da sele karıştığını belirtti. Salimi, Sistan ve Beluçistan ve Hürmüzgan’da selle ilgili çalışmaların devam ettiği konusunda da ayrıca bilgilendirmede bulundu.

Kaçarlardan Günümüze Müzik Enstrümanları Programı

İLNA’nın haberine göre 10 Ekim Perşembe günü Tahran Arasbaran Kültür Merkezinde “Kaçarlardan Günümüze İran’ın Müzik Sisteminde Üflemeli Çalgıların Varlığına Bir Bakış” başlıklı bir çalıştay düzenlendi. Programda İran’daki enstrümantal müzikte, Kaçarlardan günümüze müzik enstrümanları inceldendi. Programa katılan Hasan Nahid, Siyamek Cihangiri, Muhammed Rıza Şerayili ve Zeman Heyri gibi isimler enstrüman çalmanın bazı incelikleri ve Kacar Hanedanlığı zamanından günümüze değişim evreleri hakkında bazı bilgiler verdi. Bu sempozyumda Zeman Heyri’nin (ney) ve Muhammed Rıza Şerayili’nin (zarb) “Kaçar Dönemi Ney’den Dinleti” albümü tanıtıldı.

Program, Arasbaran Kültür Merkezi ve Tahran Belediyesi Kültür ve Sanat Organizasyonu ortaklığında yürütüldü.

İranlı Kadınlar Stadyumda

İran-Kamboçya futbol müsabakası online bilet satışlarının başlamasından saatler sonra bilet alan İranlı kadınların yurt içi ve yurt dışından arkadaş ve akrabaları vasıtasıyla “Benimle stadyuma gel” etiketiyle yaptıkları paylaşımlar, sosyal medyada büyük ilgi gördü.

ISNA Haber Ajansı, İran-Kamboçya arasında meydana gelecek futbol maçının kadınlar için bilet satış zamanının 4 Ekim Cuma günü başladığını bildirdi. Bilet gişesi açıldıktan birkaç dakika sonra biletler satışa sunuldu. Alınan bilgilere göre şimdiye kadar Tahran Özgürlük Stadyumu’nda kadınlara dört bölüm tahsis edildi. Müsabaka için ayrılan 3500 biletin tamamının tükendiği de eklendi.

Haftalık Basın Özeti 3-9 Kasım 2019

Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler

Haftalık Basın Özeti 27 Ekim-2 Kasım 2019

Editör

İran basınında geçtiğimiz hafta öne çıkan haberler