Hamenei’nin Genç ve Hizbullahi İktidar Mesajı Ne Anlama Geliyor?

Mehmet Koç Koordinatör, İç Politika

Hamenei’nin genç ve Hizbullahi iktidardan kastı; kendisinin belirlemiş olduğu politikaları esas alarak ülkeyi yöneten ve kendisine rağmen politika geliştirmeye kalkışmayan bir yönetimdir.

Devrim Rehberi Hamenei 17 Mayıs Pazar günü ülke genelindeki öğrenci derneklerinin başkanları ile online gerçekleştirdiği oturumda ülke gündemine ve geleceğine ilişkin birtakım önemli mesajlar paylaştı. Hamenei; söylem geliştirmenin gerekliliği, Devrim cephesine insan kazandırma, Devrim'in temellerini hedef alanlarla aralarına mesafe koyma gibi mesajlar vermesinin yanı sıra 2021 yılında düzenlenecek olan cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin genç ve Hizbullahi bir iktidarın işbaşına gelmesi gerektiği yönündeki uyarısını yineledi. Hamenei, genç ve Hizbullahi iktidar söylemini ilk kez geçen yıl aynı etkinlik münasebetiyle düzenlenen programda dile getirerek hem Ruhani hükûmetinin çalışmalarından duyduğu hoşnutsuzluğu hem de yeni hükûmetin idealindeki gibi olabilmesi için taşıması gereken nitelikleri açıklamış oldu.

Genç ve Hizbullahi İktidar Ne Anlama Geliyor?

Hamenei’nin Hizbullahi iktidardan kastı; kendisinin belirlemiş olduğu politikaları esas alarak ülkeyi yöneten ve kendisine rağmen politika geliştirmeye kalkışmayan bir yönetimdir. Genç iktidar vurgusu da yine kendi tabiriyle otuzlu yaşlardaki gençlerden ziyade ruhen genç ve dinamik yöneticilerin işbaşına gelmesine yöneliktir. Şu bir gerçek ki Devrim sonrası iktidara gelen hükûmetlerin yaş ortalaması giderek yükselmiştir. Bu yüzden Hamenei otuzlu yaşlardaki gençleri kastetmediğini izah ederek kırklı yaşlardaki kuşağın yani Devrim'in yetiştirmiş olduğu güvenilir kadroların söz konusu iktidarda pay sahibi olmasını istemektedir.

Hamenei 30 yılı aşan rehberlik dönemi boyunca iktidara gelen; Rafsancani, Hatemi, Ruhani ve hatta en uyumlu olduğu ve Hizbullahi bir iktidar olarak nitelendirdiği Ahmedinejad ile bile iktidarının ikinci döneminde birtakım anlaşmazlıklara düşmüş ve onunla yollarını ayırmıştır. Dolayısıyla söz konusu niteliklere sahip biri halkın desteğini alarak iktidara gelse de eninde sonunda Devrim Rehberi ile hemfikir olmadığı konular olacak ve anayasanın kendisine verdiği yetkileri kullanmak isteyecektir. Bu bağlamda sorunun kaynağı olan anayasada gerekli değişiklikler yapılmadığı sürece bu çift başlılık devam edecektir.

Genç ve Hizbullahi İktidar Neden Gerekli?

İran bir yandan ABD’nin Mayıs 2018’den bu yana yürürlüğe koyduğu ağır yaptırımların ülkede yarattığı ekonomik darboğazdan kaynaklanan halk ayaklanmaları bağlamında iç tehditlerle diğer yandan da dış politikada ABD ve bölgesel müttefikleri ile yaşanan ciddi gerilimlerden kaynaklanan dış tehditlerle karşı karşıyadır. Hamenei hem iç hem dış tehdit karşısında tam bir uyum içerisinde hareket edecek devlet aklı ve iradesini kombine etmeyi amaçlamaktadır. Şimdiye kadar askerî, güvenlik ve yargı alanlarında bu amaca uygun atamalar gerçekleştirmiştir. Bir yıl önce dile getirdiği bu söylem sonucunda Anayasayı Koruyucular Konseyindeki yetkilerini kullanarak 11. Dönem Meclisinin dörtte üçünün muhafazakârların eline geçmesini sağlamıştır. Bu Meclis 28 Mayıs’ta görevine başlayacaktır. Hamenei bu söylemi tekrar dile getirerek gelecek yıl düzenlenecek olan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin kaderini de büyük oranda belirlemiştir. Burada dikkati çeken husus ise böylesi bir seçim mühendisliğinin sonucunda gelecek yılki seçimlere katılımın düşük olmasından herhangi bir endişenin duyulmadığıdır. Zira bu yıl düzenlenen genel seçimler %42 gibi bir katılımla Devrim sonrası en düşük katılımlı genel seçimler olarak kayıtlara geçmiştir.

Sonuç itibarıyla müesses nizam, ülkenin içerisinde bulunduğu iç ve dış koşulları dikkate alarak daha önce ciddi bir şekilde önemsediği seçime katılım oranını göz ardı etmeye başlamıştır. Hem yaptırımların etkisi hem de koronavirüs krizinin yarattığı ağır ekonomik koşullar ülkeyi birtakım risklerle karşı karşıya getirmiş durumdadır. Dolayısıyla Hamenei’nin gençlere hitabında dile getirdiği Devrim'e insan kazandırmak ve Devrim'in temellerini hedef alan kimselere karşı kesin bir şekilde mesafeli durmak söylemleri, ülkedeki kamplaşmanın derinleşeceğini ve bu kritik süreçte Devrim'in sırtını dayayacağı kesimlerin/gençlerin sağlam duruş sergilemesinin önemini ön plana çıkarmaktadır.

Hamenei, Genç ve Hizbullahi İktidar, Cumhurbaşkanlığı Seçimleri

İran, Karabağ Sorununun Taşıdığı Riskleri Görmezden Geliyor

Mehmet Koç

İran’dan gelen resmî, yarı resmî açıklamalar ve kamuoyu tepkileri doğrultusunda belirtmek gerekir ki Karabağ sorunu Tahran için jeopolitik risklerin yanı sıra etno-politik riskler de barındırmaktadır.

Muhalif Din Adamı Ayetullah Sanei’nin Vefatı

Mehmet Koç

Yusuf Sanei, Velayet-i Fakih teorisini eleştiren, tartışmalı fetvaları bulunan ve reformcu kanada yakın profil çizen bir din adamıydı.