Hazar Denizi’nin Jeopolitik ve Jeoekonomik Konumu: Enerji, Taşımacılık, Hukuk ve Çevre Boyutları

EKONOMİ 04.07.2018

Hazar Denizi’nin hukuki statüsü ile ilgili devletler arasındaki başlıca ihtilaf denizin tabanının nasıl bölüneceğidir ve bu konuda İran diğer devletlerden farklı düşünmektedir.

Hazar Havzası’nda yer alan ülkeler başta petrol ve doğal gaz olmak üzere çeşitli doğal kaynaklara sahiptir. Hazar Denizi; AB ülkelerinin yanı sıra Çin ve Hindistan gibi önemli Asya ülkelerinin hidrokarbon ihtiyacının karşılanmasında kurulu enerji altyapısıyla önemli rol üstlenmektedir. Bölgedeki enerji jeopolitiğini ve kıyıdaş ülkeler arasındaki iş birliğini etkileyen Hazar’ın hukuki statüsü sorununun yıllar süren müzakereler sonucu 2018 yılında çözüme kavuşması beklenmektedir. Bununla birlikte Hazar üzerinden transit yük taşımacılığında ve gemi trafiğinde ciddi bir artış yaşanmaktadır. Dünyanın en eski petrol üretim bölgelerinden birisi olması, artan gemi trafiği, deniz kıyısındaki sanayi tesislerinden ve nüfus yoğunluğundan kaynaklanan toprak, su ve hava kirliliği Hazar Denizi’ni bir doğa faciasının eşiğine getirmiştir. Kıyıdaş ülkeler çevresel sorunların kalıcı çözümü için uluslararası örgütlerle beraber iş birliği mekanizmaları geliştirmektedir.

İran’ın Doğal Gaz Sektöründe Çift Amaçlı Projeler

Kenan Aslanlı

İran, artan iç talebin baskısıyla doğal gaz üretimini artırmaya yönelik yeni hamleler yaparken yabancı enerji ve yatırım şirketlerinin İran’la iş birliğine yönelik kararlarını hızlandırmak istemektedir.

Trans-Hazar Doğal Gaz Boru Hattı Projesi’nin Belirsizliği

Kenan Aslanlı

Trans-Hazar Doğal Gaz Boru Hattı gibi jeostratejik ve jeoekonomik önemi yüksek olan proje, aynı zamanda istikrarlı ve vizyoner liderlik talep etmektedir.