İran Basınında 31 Mart Yerel Seçimleri

HABER ANALİZ 02.04.2019
Süleyman Gündede İç Politika Asistanı

31 Mart 2019’da Türkiye’de gerçekleşen yerel seçimler bütün dünyada olduğu gibi İran’da da ilgiyle takip edildi. AK Parti'nin Ankara’yı kaybetmesi ve İstanbul’un durumunun belirsizliği İran kamuoyunda büyük yankı buldu.

31 Mart 2019’da Türkiye’de gerçekleşen yerel seçimler bütün dünyada olduğu gibi İran’da da ilgiyle takip edildi. Adalet ve Kalkınması Partisinin (AK Parti) Ankara’yı kaybetmesi ve İstanbul’un durumunun belirsizliği İran kamuoyunda yankı buldu. İran basınında, bazı haber siteleri genel olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın partisinin birinci parti olarak çıktığına değinirken bazıları da Erdoğan’ın açıklamalarına yer verdi.

Seçim sonuçlarının açıklanmasından sonra İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Behram Kasımi yaptığı açıklamada “Türkiye'de yerel seçimlerin başarılı bir şekilde yapılmasından dolayı Türk hükûmetini, milletini ve ülkedeki siyasi partileri tebrik ediyoruz. Seçimlerin barışçıl bir ortamda gerçekleşmesi ve katılım oranının yüksek olması, dost ve kardeş ülke Türkiye’deki demokrasinin bir başka göstergesidir. Bu sonuçların Türk devletine ve milletine refah, mutluluk ve kalkınma getirmesini diliyoruz. Demokrasinin bölge ülkelerinde bağımsızlığın, güvenliğin ve istikrarın temel güvencesi olduğuna şüphe yoktur.” ifadelerini kullandı. Akabinde İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Türkiye'deki seçimlerin başarılı geçmesi sebebiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı kutladı. Ruhani tarafından 31 Mart Mahalli İdareler Genel Seçimi dolayısıyla Erdoğan'a hitaben yayımlanan tebrik mesajında şu ifadelere yer verildi: "Türkiye'deki belediye seçimlerinin ülke genelinde coşkulu ve başarılı geçmesi nedeniyle zat-ı alinizi, Türk milletini ve hükûmetini tebrik ediyorum. Seçimler, halkın kendi kaderini tayini ve demokratik hâkimiyetinin bir göstergesidir. Dost ve kardeş Türk milleti için yüce Allah'tan başarı ve mutluluk diliyorum."

Hükûmete yakınlığıyla bilinen İran Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA), seçim sabahı “Türkiye Yerel Seçimleri ve Hükûmetin Zor Sınavı” başlığını taşıyan haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu seçimleri çok önemsediği ve “ölüm kalım meselesi” hâline getirdiğine dikkat çekti. Yazının devamında ise Erdoğan’ın ekonomik kalkınma ve 16 yıldan fazla bir süredir seçim kampanyalarındaki başarısı sayesinde ülke siyasetinde söz sahibi olduğu vurgulandı. Aynı haber ajansı seçim sonrasında ise “Erdoğan AK Partinin Belediye Seçimlerindeki Zaferini İlan Etti” başlığıyla seçim sonuçlarını duyurdu. Ayrıca hükûmetin ilk defa Ankara’yı kaybettiğine işaret ederek Erdoğan’ın açıklamalarına yer verdi. Ülkenin resmî haber ajansı olan İran İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı (İRNA) seçim sonuçlarını “Türkiye'nin Önde Gelen Partilerinin Son Çekişmesi İstanbul'a Uzadı” şeklinde duyurdu. İstanbul’da hem Binali Yıldırım’ın ve hem de Ekrem İmamoğlu’nun ellerindeki verilere göre kazandığını açıklamasından bahsedilen yazıda, Erdoğan’ın üst üste 15. defa seçimden zaferle çıktığı belirtildi. Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen muhafazakâr Fars Haber Ajansı ise “Belediye Seçimlerinde AK Partinin Zaferi: Ankara’da Yenilgi” başlığını attığı haberde; Erdoğan’ın bazı şehirleri kaybettiklerine ve hükûmetin artık ekonomik tedbirleri uygulamaya başlayacağına ilişkin sözlerine dikkat çekti. Ayrıca AK Partinin Ankara’yı ilk defa kaybettiğine de işaret edildi. Aynı haber ajansı, bir gün sonra sonuçların netleşmesiyle birlikte Anadolu Ajansının son verilerini paylaşarak AK Partinin Ankara’dan sonra İstanbul’u da kaybettiğini duyurdu. Ayrıca yanlış bir yorumla Binali Yıldırım’ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için Meclis Başkanlığından istifa ettiğine ancak hükûmetin bu sonuçlarla birlikte parlamentoyu da kaybettiğine işaret edildi. Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen diğer muhafazakâr haber ajansı Tesnim de yine İstanbul’daki çekişmeye yer vererek “İstanbul’da Nefes Kesen Rekabet: Erdoğan Yenilmek Üzere” başlığıyla haberi okuyucularına sundu. Tesnim Haber Ajansı bir gün sonra hükûmetin İzmir ve Ankara’dan sonra İstanbul’u da kaybettiğine değinerek Ekrem İmamoğlu’nun, hükûmetin dünyaya Türkiye’de yüksek bir demokrasinin olduğunu göstermesi için seçim sonuçlarını resmî olarak tanıması yönündeki açıklamalarına yer verdi. Khabaronline haber sitesi de benzer bir başlık atarak “Siyasi Mücadele İstanbul’a Uzadı” manşetiyle seçim sonuçlarını verdi ve iktidar partisinin üst üste 15. defa seçim kazanmasına vurgu yaptı. Yazıda, İstanbul’daki çekişme hatırlatılarak Cumhurbaşkanı Erdoğan ve CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun açıklamalarına yer verildi. Mehr Haber Ajansı ise “Seçimlerde AK Parti Önde” başlığını atarak AK Partinin seçimleri 20 büyükşehirde önde tamamladığını belirtti.

Not: İran’da Nevruz tatili nedeniyle gazeteler yayımlanmadığı için sadece haber ajanslarının Türkiye’deki yerel seçimlere ilişkin görüşlerine yer verilmiştir.

İran, Basın, Yerel Seçimler, AK Parti

İran İslam Cumhuriyeti’nde Basın

Süleyman Gündede

Son veriler İran’da günlük basılan gazetelerin yaklaşık %40-50’sinin geri döndüğünü ortaya koymuştur.

ABD’nin Devrim Muhafızları Kararı İran’da Nasıl Yankılandı?

Süleyman Gündede

ABD yaptırımlarıyla bölgede iyice tecrit edilmeye çalışılan İran’ın ABD’nin bütün şartlarını olmasa bile bazı şartlarını kabul ederek masaya oturması beklenmektedir.