Katar Emiri’nin Tahran’a Sürpriz Ziyareti

Emine Gözde Toprak Asistan, Dış Politika

Washington-Tahran hattında gerginliğin doruk noktasına ulaştığı bu günlerde Doha tarafından gerçekleştirilen üst düzey ziyaretler Katar’ın Körfez’deki konumuyla açıklanabilir.

Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad es-Sani 12 Ocak Pazar günü Tahran’a sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Şeyh Temim, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile Tahran Sadabat Sarayı’nda ikili ve heyetler arası görüşmede bulundu. Şeyh Temim, Kasım Süleymani’nin 3 Ocak'ta ABD’nin düzenlendiği hava saldırısı sonucu öldürülmesinden bu yana İran'a gelen ilk lider oldu. Ayrıca Şeyh Temim 2013 yılında emir olmasının ardından Katar Emiri sıfatıyla ilk defa Tahran’ı ziyaret ederken Süleymani’nin suikastından bir gün sonra Katar Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdürrahman el-Sani de İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ile görüşmüştü.

Görüşmelerin ardından ikili, ortak basın toplantısı gerçekleştirdi. Şeyh Temim ziyaretin zamanlamasına dikkat çekerek “Kritik zamanda gerçekleştirilen bu görüşmede Ekselansları Cumhurbaşkanı Ruhani ile bölgede artan krizlerin tek çözümünün diyalog olduğu konusunda hemfikiriz.” açıklamasında bulundu. Hasan Ruhani ise İran adına bölgedeki istikrarın önemini vurgulayarak “Tüm bölgenin güvenliği için daha fazla diyalog kurma ve iş birliği yapma kararı aldık.” ifadelerini kullandı. Ruhani özellikle Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi’nin stratejik öneminin de altını çizdi.

Yapılan ortak basın toplantısından Şeyh Temim’in bölgedeki çatışma olasılığını ve yükselen tansiyonu azaltma çabasında olduğu anlaşılmaktadır. Henüz Katar dışında hiçbir ülke Süleymani’nin ölümünden sonra bu tür bir ziyareti gerçekleştirememiş hatta hatırlanacak olursa Umman’ın ara buluculuk teklifi Tahran tarafından reddedilmişti. Katar’ın, gerginliğin merkezindeki tüm taraflarla -Amerika, İran ve Irak- iyi ilişkiler yürüttüğü de göz önüne alınırsa bu çaba ve dışişleri bakanlığı düzeyinde gerçekleştirilen diplomatik görüşmeler bir başarı olarak değerlendirilebilir. Ayrıca Katar-Suudi Arabistan krizinde Tahran’ın, Doha’nın yanında yer aldığı da hatırlanmalıdır. Fakat Washington-Tahran hattındaki gerginliğin doruk noktasına ulaştığı bu günlerde Doha tarafından gerçekleştirilen üst düzey ziyaretler, Katar’ın Körfez’deki konumuyla açıklanabilir. Bilindiği üzere Katar, bölgede ABD’nin en önemli üslerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Dolayısıyla Doha’nın amaçlarından biri, olası ABD-İran askerî çatışmasında askerî bir hedef hâline gelmeyeceğinin güvencesini almaktır. Diğer bir amacı ise enerji ulaşımı açısından alternatifsiz olan Körfez’i krizlerden olabildiğince arındırmak ve daha güvenli ticari bir yol olmasına katkı sağlamaktır.

Katar, İran, Şeyh Temim, Ruhani

ABD İran’a Yönelik Silah Ambargosunu Uzatabilecek mi?

Emine Gözde Toprak

ABD’nin İran’a silah satışını engellemek için kullanabileceği en gerçekçi seçenek İran’a silah satan ülkelere tek taraflı olarak yaptırım uygulamak olacaktır.