Suriye'de Artan İran-Rusya Rekabeti

İran ve Rusya, kısa vadeli hedefleri olan Esed’i rejimin başında tutmayı ve muhalifleri mağlup etmeyi başarmışsa da iki ülkenin Suriye’deki orta vadeli hedefleri birbirine ters düşmektedir.

Beşşar Esed’in iki müttefiki olarak İran ve Rusya, düzenledikleri kara ve hava operasyonları marifetiyle kısa vadeli hedefini yani Esed’i rejimin başında tutmayı başarmıştır. İç savaş ve çatışmalar müttefikleri aralarındaki ihtilafları bir kenara bırakmayı ve ciddi bir iş birliği sürdürmeyi gerekli kılmıştır. Ancak askerî operasyonların son bulması, çatışmaların azalması ve siyasi diyalog sürecinin başlamasının ardından iki ülkenin Suriye’ye ilişkin uzun vadeli hedeflerinin aynı olmadığının ve hatta birbiriyle ters düştüğünün anlaşılmasından sonra İran ve Rusya arasındaki anlaşmazlıklar iyice su yüzüne çıkmıştır. Rusya, Suriye’de jeostratejik ve ekonomik amaçlar gütmektedir. Bu nedenle rejimi korumayı önceleyen Rusya’nın uygun şartlar oluşması durumunda Esed’e verdiği desteği çekmesi muhtemeldir. İran ise Esed rejiminin ayakta kalmasını kırmızı çizgi olarak görmekte ve aksi bir durumu kendi bölgesel projesi açısından tehdit olarak algılamaktadır. İran’ın bölgeye yaklaşımını salt ideolojik çerçevede değerlendirmek doğru değildir. Zira bu ülke nüfuzunu artırmak suretiyle bölgenin en güçlü gücü konumuna gelmek istemektedir. Diğer yandan Rusya, isteklerini rahatlıkla kabul ettirebileceği zayıf bir yönetim konumundaki Esed’in varlığını kısa vadede gerekli görmektedir. Esed’in üç defa Rusya’yı ziyaret ettikten sonra Tahran’a gerçekleştirdiği ziyaret, Moskova’nın katılımı olmaksızın Şam’da Suriye-Irak ve İran genel kurmay başkanlarının düzenlediği toplantı, İran ve Rusya’ya bağlı milisler arasında yer yer yaşanan çatışmalar ve İsrail’in Suriye’de İran’a ait hedeflere düzenlediği saldırıları arttırması, İran ile Rusya arasındaki örtük rekabetin artık açık bir mahiyet kazandığını göstermektedir.

İran, Rusya, Suriye, Bölgesel Rekabet

Kudüs Güvenlik Zirvesinin Hedefleri ve Sonuçları

Muhammed Abdulmecid

Rusya, görünüşte İran’ın Suriye’deki varlığını meşrulaştırmış, onu ABD’ye karşı desteklemiş ve İran’ın ABD ile yaptığı her türlü anlaşmayı reddetmiş olsa da İran’ın Suriye’deki nüfuzunu azaltmak için adımlar atmıştır.

Soçi Anlaşması’nın Geleceği Ne Olacak?

Muhammed Abdulmecid

Esed Rejimi ve Rusya’nın saldırıları artarsa Soçi Anlaşması ve Astana müzakereleri anlamsız kalacaktır.