Tarihsel ve Güncel Boyutlarıyla Hazara Toplumu

DIŞ POLİTİKA 05.02.2020
Rahimullah Farzam Araştırmacı, Dış Politika

Hazaralar 2001’deki Taliban rejiminin çöküşünden bu yana sosyal, siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan önemli değişimler geçirmiştir.

Afganistan binlerce yıllık tarihi boyunca birçok medeniyet ve kültürün doğup yeşerdiği bir coğrafya olmuştur. Bu sebeple Afganistan coğrafyası kültürel ve etnolojik olarak büyük bir zenginliğe sahiptir ki günümüzde de Afganistan’da varlığını koruyan otuzdan fazla büyük ve küçük etnik grup bulunmaktadır. Bu etnik gruplar içinde Peştunlar, Tacikler, Özbekler ve Türkmenlerin yanı sıra çoğunlukla Afganistan’ın merkezinde yerleşik olan Hazaralar da en önemli topluluklardan biri konumundadır.

15. yüzyıla kadar Hazaralar hakkında güvenilir herhangi bir bilgiye veya kaynağa ulaşılamaması bugünkü Hazara araştırmaları açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu nedenle Hazaralar hakkındaki çalışmalarda kıyas ve benzetmelerden yola çıkılarak çeşitli görüşler ortaya atılmıştır.

Afganistan üzerine Avrupa’da birçok çalışma olmasına rağmen Türkiye’de bu alan üzerine yapılan çalışmalar yetersizdir. Bu alanda yürütülen sınırlı sayı ve kapsamdaki çalışmalarda da Afganistan tarihi ve bu ülkede yaşayan halklar ayrıntılı biçimde ele alınmamıştır. Türkiye’nin gerek Afganistan ile uzun yıllara dayanan tarihî ilişkileri gerekse bu ülkede yaşayan topluluklarla arasındaki derin kültürel bağları nedeniyle bu ülkeyle etkin ilişkiler ağına sahip olması stratejik açıdan önemlidir. Bu bağlamda Afganistan’daki en büyük dört etnik gruptan biri olan ve pek çok kaynakta Türk soylu kabul edilen Hazaraların tarihinin, etnik kökeninin, iç dinamiklerinin ve dış dünyayla olan bağlantılarının anlaşılması için kapsamlı bir çalışma gerçekleştirilmesi zaruri olmuştur. Bu hususlar ışığında hazırlanan bu çalışmanın Türkiye’deki bilimsel ve akademik çalışmalara da kaynaklık etmesi umut edilmektedir.

Hazaralar, Afganistan, Hazaracat, Azınlıklar

Geride Bıraktığımız 1398 Yılında İran Dış Politikası

Rahimullah Farzam

1398 yılı, İran dış politikası açısından Tahran-Washington gerginliğiyle başlayıp bu gerginliğin pek çok sahada İran’ın dış politika tasarruflarına yansıdığı bir yıl oldu.

Afganistan’da Arabuluculuk Çabaları: Pompeo’nun Ziyareti

Rahimullah Farzam

Pompeo’nun beklenmedik ziyaretinin öncelikli hedefi Afganistan’da devam eden siyasi çalkantıyı sona erdirerek barış sürecinin önündeki en büyük engellerden birini ortadan kaldırmaktır.