Tarihsel ve Güncel Boyutlarıyla Hazara Toplumu

DIŞ POLİTİKA 05.02.2020
Rahimullah Farzam Araştırmacı, Dış Politika

Hazaralar 2001’deki Taliban rejiminin çöküşünden bu yana sosyal, siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan önemli değişimler geçirmiştir.

Afganistan binlerce yıllık tarihi boyunca birçok medeniyet ve kültürün doğup yeşerdiği bir coğrafya olmuştur. Bu sebeple Afganistan coğrafyası kültürel ve etnolojik olarak büyük bir zenginliğe sahiptir ki günümüzde de Afganistan’da varlığını koruyan otuzdan fazla büyük ve küçük etnik grup bulunmaktadır. Bu etnik gruplar içinde Peştunlar, Tacikler, Özbekler ve Türkmenlerin yanı sıra çoğunlukla Afganistan’ın merkezinde yerleşik olan Hazaralar da en önemli topluluklardan biri konumundadır.

15. yüzyıla kadar Hazaralar hakkında güvenilir herhangi bir bilgiye veya kaynağa ulaşılamaması bugünkü Hazara araştırmaları açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Bu nedenle Hazaralar hakkındaki çalışmalarda kıyas ve benzetmelerden yola çıkılarak çeşitli görüşler ortaya atılmıştır.

Afganistan üzerine Avrupa’da birçok çalışma olmasına rağmen Türkiye’de bu alan üzerine yapılan çalışmalar yetersizdir. Bu alanda yürütülen sınırlı sayı ve kapsamdaki çalışmalarda da Afganistan tarihi ve bu ülkede yaşayan halklar ayrıntılı biçimde ele alınmamıştır. Türkiye’nin gerek Afganistan ile uzun yıllara dayanan tarihî ilişkileri gerekse bu ülkede yaşayan topluluklarla arasındaki derin kültürel bağları nedeniyle bu ülkeyle etkin ilişkiler ağına sahip olması stratejik açıdan önemlidir. Bu bağlamda Afganistan’daki en büyük dört etnik gruptan biri olan ve pek çok kaynakta Türk soylu kabul edilen Hazaraların tarihinin, etnik kökeninin, iç dinamiklerinin ve dış dünyayla olan bağlantılarının anlaşılması için kapsamlı bir çalışma gerçekleştirilmesi zaruri olmuştur. Bu hususlar ışığında hazırlanan bu çalışmanın Türkiye’deki bilimsel ve akademik çalışmalara da kaynaklık etmesi umut edilmektedir.

Hazaralar, Afganistan, Hazaracat, Azınlıklar

İran NPT’den Çekilebilir mi?

Rahimullah Farzam

Tahran yönetimi NPT’den çekilmenin olası ağır sonuçlarının farkındadır.

Süleymani Suikastının ABD’deki Yansımaları

Rahimullah Farzam

Süleymani suikastının olası stratejik sonuçlarının yanı sıra bu eylemin ABD iç hukuku bakımından meşru olup olmadığı ABD iç siyasetinde tartışılmaya devam etmektedir.