Velayeti Fakih ve İran Dış Politikası: Ali Hamaney’in Konumu

Genel Etkinlikler ETKİNLİK PROGRAMI
Google Takvime Ekle Tarihi: 14.12.2019 Saati: 11:00-13:00 Yeri: İRAM İstanbul Üst Zeren Sokak No: 40 Levent/Beşiktaş/İstanbul
Katılımcılar Dr. Hazar Vural Jane
Konumu

Özet

1979 İslam Devrimi ile İran’da Şii Ulema’nın toplum içerisindeki konumu siyasallaşarak yeni ve kendine özgü bir sistem oluşturulmuştur. Ayetullah Ruhullah Humeyni tarafından formülleştirilen bu sistem, 1979’dan günümüze İran’ın yönetim şekli haline gelmiş ve devletin hükûmet sisteminde güç kazanarak yerleşmiştir.

İran’da seçimle işbaşına gelen Cumhurbaşkanı’nın da üzerinde, gücü anayasaya dayanan ‘Lider’in etkinliği mevcuttur. Rehber’in Şii inanç sisteminden kaynaklanan konumu, pratik siyasette diğer kurum ve kişilere karşı hiyerarşik üstünlüğünün temelini oluşturmakta, İran’ın dış politika sahasındaki karar alma süreçlerine de tesir etmektedir. Bu süreçlerde İran Cumhurbaşkanlarının etkisi sınırlı kalmakta, nihai karar konusunda Rehber belirleyici olmaktadır. Lider genel çerçeveyi çizerken, İran içindeki dengeleri de gözeterek bir denge mekanizması oluşturmakta ve uluslararası sistemden gelen baskılara cevap vererek İran’ın genel pozisyonunu belirlemektedir. Teorik arka planı neoklasik realizme dayanan çalışmada Lider Seyyid Ali Hüseyin Hamaney örneği üzerinden İran’ın kendine özgü siyasal sisteminde ‘Lider’in konumu, siyasal, mezhepsel, kültürel faktörler ve politik psikoloji çerçevesinde ele alınmıştır. Böylelikle karar alıcının uygulamalarının ve İran’ın bölge politikalarının daha iyi anlaşılması hedeflenmiş, İran siyasal yapısı içinde Lider’in konumlandığı yer ve Lider’in dış politika üzerindeki etkisi incelenmiştir.

Öz Geçmiş

 2009 yılında Bahçeşehir Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirdi. Yüksek lisansını 2012’de "İran Toplum Yapısının Dış Politikasına ve Ortadoğu Güvenliğine Etkileri" başlıklı teziyle Harp Akademileri, Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Bölümünde, doktora çalışmasını ise "Velayeti Fakih ve İran Dış Politikası: Ali Hamaney’in Konumu" başlıklı teziyle Yıldız Teknik Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümünde 2019 yılında tamamladı.

 

Not: Tez sunumu İRAM İstanbul'da gerçekleştirilecektir.