İran İslam Cumhuriyeti’nin Suriye ile kurduğu stratejik ittifak, on yıllar boyunca Tahran’ın bölgesel güvenlik mimarisinin en kritik bileşenlerinden birini oluşturmuş ve “direniş ekseni”nin Akdeniz’e uzanan hattında merkezî bir işlev görmüştür. Bu nedenle 8 Aralık 2024’te Beşşar Esed rejiminin ani ve hızlı çöküşü bir müttefikin kaybı olmaktan ziyade İran’ın Ortadoğu stratejisinin yapısal dayanaklarını sarsan derin bir jeopolitik kırılma olarak değerlendirilmiştir.

Bu ani çöküşe inanmakta zorlanan Tahran’daki ilk tepkiler, büyük bir stratejik yenilgi hissi şeklinde tezahür etmiştir. Esed’in devrilmesi, İran tarafından doğrudan “düşmanların” tertiplediği bir komplo ve “direniş ekseni”ni temelden sarsan ağır bir darbe olarak değerlendirilmiştir. Rejimin en üst kademelerinde bu beklenmedik çöküşün nedenlerine ve sonuçlarına ilişkin yoğun bir iç muhasebe ve suçlama süreci yaşanmıştır. Devrim Rehberi Ali Hamenei’nin yaptığı konuşmada “komşu ülkeleri” suçlaması, bu siyasi travmanın Tahran’daki yansımalarını daha da görünür kılmıştır. İran basınında hâkim olan öfke dili, ülkenin Suriye’ye on yıldır aktardığı devasa askerî ve ekonomik yatırımın günler içinde buharlaşmasının yarattığı stratejik kırılganlığı açık biçimde ortaya koymuştur. ...

Perspektifin devamını okumak için PDF Dosyasını İndir