İran, finansal transfer ile ilgili yaptırımların etkilerini azaltmak için gerek kendi kripto paralarını çıkarmaya ve gerekse de uluslararası alanda var olan kripto paraları kullanmaya yönelik adımlar atmıştır.
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 tedarik etmesi nedeniyle ABD’nin CAATSA kapsamında Türkiye’ye yaptırım uygulama olasılığı bu günlerde gündemin en önemli maddesidir.
İran elindeki askerî kozları kullanmaya başlasa da ABD henüz buna askerî bir karşılık vermedi.
Yaptırımların devreye girmesi İran ekonomisini derinden sarstı. Petrol ihracatının durma noktasına gelmesine ek olarak enflasyonda büyüme, işsizlik gibi göstergelerde de ciddi kötüleşme gözlemleniyor.
Uygulanan yaptırımlara İran ne kadar dayanabilir bilinmez ancak bu yaptırımların Türkiye’ye olan maliyeti hiç de azımsanmayacak düzeyde.
1397 yılının başlarında Nükleer Anlaşma ile ilgili belirsizlik giderek artmış ve bu belirsizliklerin İran ekonomisine olumsuz etkilerinin ilk sinyalleri gelmeye başlamıştır.
Geçtiğimiz Aralık ayı referans alınırsa, İran ekonomisi için hayati bir öneme sahip olan petrol ihracatında bir önceki yılın rakamlarına göre günlük %60 civarında bir azalma olduğu görülmektedir.
INSTEX sınırlı bir ticari alanda aracılık hizmeti verecek: İran’daki işletmelerle AB’deki şirketlerinin, sadece sınırlı bir ürün demetiyle (gıda, ilaç ve tıbbi malzeme) ilgili ticari faaliyetlerden doğan parasal tutarın transferinde kullanılacak.
Bugün itibarıyla devreye giren yaptırımlar ilk faza göre İran ekonomisi bakımından çok daha önemli. İkinci fazda, başta petrol ve doğalgaz olmak üzere enerji ile ilgili tüm ürünlerin ticareti, yaptırım kapsamına alınıyor.
İran'da giderek derinleşen yapısal sorunların, genelde palyatif tedbirlerle çözümlenmeye çalışılması, bu sorunlara çözüm üretmediği gibi başka sorunların da oluşmasına zemin hazırlıyor.
İranlı yetkililer, iklim değişikliği, kuraklık, yaptırımlar ve komşu ülkelerin inşa ettiği barajları gerekçe gösterse de bilimsel çalışmalar, İran’daki su krizinin ağırlıklı olarak
İslam Devrimi sonrasında meydana gelen bazı olaylar, İran ile Batılı ülkeler (özellikle de ABD) arasında soğuk bir dönemin başlamasına neden olmuştur.