Yasir Rashid

Viyana görüşmeleri sürecinde devam eden belirsizlik ve bölgede yaşayan gelişmeler, İran ile Çin arasındaki 25 Yıllık Kapsamlı İş Birliği Anlaşması’nın uygulanmasını yavaşlatabilir.

Viyana görüşmeleriyle yaptırımlar üzerindeki denetim gevşese de son aylarda İran, petrol ticaretini sürdürmek amacıyla takas mekanizmasını kullanmaktadır.

Söz konusu koridor, İran’ın Basra Körfezi’ndeki Bender Abbas Limanını, Azerbaycan toprakları üzerinden Gürcistan’ın Karadeniz’deki Batum Limanına bağlayacaktır.

Umman Denizi'nde Hürmüz Boğazı'nın doğusundaki jeopolitik konumu ile Cask Limanı; ekonomi, enerji güvenliği ve askerî-güvenlik açısından İran için stratejik önem taşımaktadır.

İran, 17 Eylül 2021’de Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de düzenlenen Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi’nde, Çin’in önerisi ile daimî üye olarak kabul edildi.

Afganistan’da çok önemli maden yatakları bulunmaktadır ve bu madenlerin değerinin 3 trilyon dolar olduğu tahmin edilmektedir.

Iran Khodro’nun, Senegal’deki fabrikası yeniden faaliyete geçti.

Türkiye’nin Yeniden Asya Girişimi açısından bakıldığında İTİ Koridoru, Süveyş Kanalı’nın baypas edilmesiyle Türkiye’nin, Hint Okyanusu ve Güney Asya pazarlarına daha güvenli ve daha kısa bir şekilde erişimine imkân verecektir.

Taliban’ın Afganistan’daki hâkimiyeti, İran için güvenlik ve siyasi sonuçlarının yanı sıra ekonomik ve mali açıdan da bazı sonuçlar doğuracaktır.

Bloomberg’ün raporuna göre 2019 yılında İtalyan petrol devi Eni SpA, İran’dan yaklaşık 700.000 varil ham petrol satın almış.

2003 yılında Baas rejiminin devrilmesinin ardından Irak, İran için sadece siyaset ve güvenlik alanında değil aynı zamanda ekonomi alanında da özel bir konuma yükselmiştir.

İran’da 1400 yılının son aylarında onaylanan 40 yatırım projesinden 12’si, Afgan yatırımcılara sağlandı.