İran Basın Bülteni (10-15 Aralık)
İç Politika
Elektrik Kesintileri
İRNA haber ajansı, ülke genelinde yaşanan enerji arzı sorunları nedeniyle Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın halka hitaben yaptığı video konuşmasında kullandığı ifadeleri aktardı: “Aziz halkımızdan ricamız, sıcaklık derecesini en az iki derece düşürmeleridir; böylece yakıt tasarrufu yapabilir ve tüm halkımıza yakıt ulaştırabiliriz.” Çeşitli yetkililer de Cumhurbaşkanı’nın bu çağrısına destek verdi.
Cihan-i Sanat gazetesi, konuyla ilgili Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Muhammed Atabek’in açıklamalarına yer verdi: “Her yıl bu dönemde, enerji dengesizlikleri ve elektrik ile doğalgaz tüketim hacmi nedeniyle sanayide üretim ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya kalıyor. Ne yazık ki bu yıl daha erken ve daha ciddi kısıtlamalar yaşadık. Üretimin durması, ülke ekonomisi üzerinde büyük zararlar yaratacak ve halkın yaşamını olumsuz etkileyecektir.”
Hemmihen gazetesi ise “Elektriksizlik Geri Döndü” başlığıyla manşete taşıdığı haberinde, Pezeşkiyan hükûmetini, önceki hükûmetten devraldığı sorunları çözmek bir yana, “hızını bile yavaşlatamadığı” gerekçesiyle eleştirdi. Haberde, önceki hükûmette Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı olarak görev yapmış Abbas Aliabadi, enerji dengesizliğinin sorumlusu olarak nitelendirildi. Ayrıca, Aliabadi’nin Pezeşkiyan tarafından Enerji Bakanı olarak atanması eleştirildi ve kendisinin sessizliğini korumasıyla hükûmete olan güvenin sarsıldığı iddia edildi. Haberde, İran Elektrik Sanayi Sendikası Genel Sekreteri Hamidreza Salihi ile yapılan röportajdan bazı kısımlara da yer verildi. Salihi, kamu kurumlarında sıcaklık derecelerinin düşürülmesi gerektiğini ve güneş enerjisine yönelik yatırımların önemini vurguladı.
“Hicap ve İffet Kanunu” Tartışmaları
Hicap ve İffet Kanunu konusunda hükûmet ve Meclis arasındaki anlaşmazlık, İran gündemindeki yerini bu hafta da korudu. Khaber Online, 14 Aralık tarihinde üç milletvekiliyle yaptığı röportajı yayımladı. Röportajda, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın yardımcısı Ali Nikzad, “uzlaşı ihtimali”nden bahsetti. Ayrıca, Millî Güvenlik Yüksek Konseyi kararı doğrultusunda yasanın geçici süreliğine askıya alındığını, ancak bu sürenin ne zaman sona ereceğine dair bir tarih belirlenip belirlenmediği konusunda bilgisinin olmadığını ifade etti. Haberde, konuyla ilgili bir başka milletvekilinin, hükûmet ile Meclis arasında bir uzlaşmaya varıldığını söylediği de aktarıldı.
Reformist Arman-ı İmruz gazetesi, “Pezeşkiyan ve Kalibaf Anlaşması: Hicap ve İffet Yasası’nın Tebliği Durduruldu mu?” başlığıyla manşete taşıdığı haberinde, Meclis’ten Sorumlu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Şehram Debiri’nin, “Bu yasanın şimdilik tebliğ edilmemesini talep ettiklerini” ve Meclis’e göndermek üzere bir revizyon tasarısı hazırlamakta olduklarını söylediğini aktardı.
Dış Politika
Suriye’deki Gelişmeler
İran basınında bu hafta Suriye ile ilgili gelişmeler ön plandaydı. Keyhan gazetesi, “Suriye Silah Bıraktı, 11 Günde Düştü, 3 Günde Harap Oldu” başlığıyla yayımladığı analitik haber yazısında, yıllar önce “direniş” tarafından izole edilen “terör örgütü” HTŞ’nin, “İsrail, Türkiye, ABD ve muhtemelen birkaç ‘gerici’ Arap ülkesi tarafından yeniden sahneye taşındığını” yazdı. Haberde, HTŞ’nin Şam’da kontrolü ele geçirmesinden kısa bir süre sonra İsrail’in devreye girerek Suriye’nin askerî altyapısını tamamen yok ettiği iddia edildi.
Cam-ı Cem gazetesi ise “Sednaya Gafları” başlıklı haberde, Sednaya Hapishanesi’nden yayılan görüntüler “tekfirci teröristlerin devam eden psikolojik operasyonlarının bir parçası” olarak nitelendirildi. Haberde, hapishane ile ilgili abartılı ve sahte haberlerin yayılmasının arkasında Katar, Türkiye ve Batı medyasının olduğu öne sürüldü.
Devrim Rehberi Ayetullah Hamenei’nin 11 Aralık’ta Suriye konusunda yaptığı konuşma, İran basınında geniş yankı uyandırdı. İran gazetesi, “İran Güçlü ve Muktedirdir” başlığıyla manşete taşıdığı haberinde, Hamenei’nin “Suriye olaylarının farklı boyutlarını açıklamak, İran’ın bu ülkede bulunma mantığını anlatmak, bölgedeki gelecek gelişmeleri yorumlamak ve Suriye olaylarından alınacak dersleri açıklamak için” toplumun farklı kesimlerinden oluşan bir kalabalık önünde konuşma yaptığını aktardı. Haberde, Hamenei’nin son gelişmelerin “Amerika ve Siyonist rejimin hazırladığı bir planın sonucu olduğu” vurgusu ile “direnişin devam edeceği” mesajına yer verildi. Ayrıca, İran’ın Suriye’deki varlığının sadece Suriye hükûmetiyle değil, aynı zamanda İran’ı tehdit eden DAEŞ’e karşı mücadele ile ilgili olduğunun ve Suriyeli gençlerin ülkenin geleceğindeki öneminin altı çizildi. Söz konusu haberi Cam-ı Cem gazetesi “Direnişin Dayanağı ve Destekçisi,” Vatan-ı İmruz gazetesi “Suriye’deki Son Olayların Planlayıcılarının Hiçbiri Hedeflerine Ulaşamayacak,” Hemşehri gazetesi “Suriyeli Gençler Ayağa Kalkacak,” Hemmihen gazetesi “İran Açısından Suriye Dersleri ve İbretleri” başlıklarıyla manşete taşıdılar.
Toplum ve Kültür
Hava Kirliliği
Şark gazetesi, “Tahran’da Boğulma” başlığıyla yayımladığı haberinde, Meteoroloji Kurumu’nun sekiz büyükşehir için turuncu seviyede hava kirliliği uyarısı yaptığını aktardı. Haberde, 11 ve 12 Aralık tarihlerinde Tahran’daki okulların, kamu kurumlarının ve üniversitelerin tatil edildiği belirtildi. Çevre Koruma Kurumu Başkan Yardımcısı Sadıka Turabi’nin, İran’ın en kirli altı şehri hakkında yaptığı açıklamalara da yer verildi. Bu şehirler sırasıyla Ahvaz, Isfahan, Tahran, Meşhed, Elborz ve Erak olarak sıralandı. Tahran ve Meşhed’de hava kirliliğinin ana nedeni olarak eski araçlar gösterilirken, Erak’taki kirlenmenin kaynağı olarak santrallerdeki mazot kullanımına işaret edildi. Isfahan’daki kirliliğin ise özellikle demir-çelik fabrikası başta olmak üzere şehirdeki sanayi tesislerinden kaynaklandığı vurgulandı. Cam-ı Cem gazetesi, konuyla ilgili haberinde, tatil gibi yüzeysel tedbirlerin sorunu çözmek için yeterli olmadığına dikkat çekti. Haberde, yetkililerin toplu taşıma altyapısının yetersizliğine ve fosil yakıtların dönüşümüne olan ihtiyaca yaptığı vurgulara değinildi.