Rahim Farzam

İran, Kapsamlı Stratejik İş Birliği Anlaşması’yla ABD sonrası Afganistan’daki nüfuz ve çıkar alanlarını pekiştirmeyi hedeflemektedir.

Henüz taslak aşamasında olan Çin-İran 25 Yıllık Kapsamlı İş Birliği Anlaşması’nın kısa vadede sonuçlanması düşük bir ihtimaldir.

İran’ın Suriye’deki güçlü alan hâkimiyeti Moskova’nın Batı ve Körfez merkezli yatırımları çekmek için Suriye’de oluşturmaya çalıştığı istikrar ortamını tehdit etmektedir.

Gani ile Abdullah arasında iktidar paylaşımını öngören anlaşma ülkenin önde gelen siyasi figürlerinin hazır bulunduğu Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda imzalandı.

Afgan göçmenlerin İran güvenlik güçlerince nehre atılması münferit bir olay olmaktan ziyade yaklaşık 40 yıldır süren sistematik bir kötü muamelenin ulaştığı son noktadır.

Suriye’de birbiriyle savaşmış iki silahlı örgüt DEAŞ ile Fatimiyyun Tugayları'nın Afganistan'da son günlerde gündeme gelmesi, ülkenin mezhep eksenli savaşların yeni adresi olacağı endişelerine yol açıyor.

İran gerilimi artırmaktan yana olan tarafmış gibi gözükse de Tahran’ın asıl amacı mevcut statükoyu önümüzdeki ABD seçimlerine kadar muhafaza etmektir.

Tahran, Afganistan'daki çıkarlarını geleneksel müttefikleri Şii Hazaralar ve aynı dili konuştuğu Tacikler üzerinden konsolide etmeyi hedeflemektedir.

İran destekli Husiler, tek taraflı olarak ilan edilen ateşkesi ‘siyasi bir manevra’ olarak nitelendirerek reddettiklerini duyurdu.

1398 yılı, İran dış politikası açısından Tahran-Washington gerginliğiyle başlayıp bu gerginliğin pek çok sahada İran’ın dış politika tasarruflarına yansıdığı bir yıl oldu.

Pompeo’nun beklenmedik ziyaretinin öncelikli hedefi Afganistan’da devam eden siyasi çalkantıyı sona erdirerek barış sürecinin önündeki en büyük engellerden birini ortadan kaldırmaktır.

Pentagon tarafından 9 Mart Pazartesi günü yapılan açıklamada, Taliban ile imzalanan anlaşma kapsamında, Afganistan’daki Amerikan güçlerinin çekilmeye başladığı ifade edildi.